متفرعه

( متفرعة ) متفرعة. [ م ُ ت َ ف َرْ رِ ع َ ] ( ع ص )مؤنث متفرع. ج، مُتَفَرِّعات. رجوع به متفرع شود.

( اسم ) مونث متفرع جمع: متفرعات.

💡 نكته سوم اينكه اين سوره مشتمل بر تمامى معارف قرآنى است، و با همه كوتاهيش  بتمامى معارف قرآنى اشعار دارد، چون قرآن كريم با آن وسعت عجيبى كه در معارف اصوليش، و نيز در فروعات متفرعه بر آن اصول هست، از اخلاقش گرفته تا احكام، واحكامش از عبادات گرفته تا سياسات، و اجتماعيات، و وعده ها، و وعيدها، و داستانها، وعبرت هايش، همه و همه بياناتش به چند اصل بر مى گردد، و از آن چند ريشه جوانه مىزند، اول توحيد، دوم نبوت، و سوم معاد، و فروعات آن، و چهارم هدايت بندگان بسوى آنچه مايه صلاح دنيا و آخرتشان است، و اين سوره با همه اختصار و كوتاهيش،مشتمل بر اين چند اصل ميباشد، و با كوتاه ترين لفظ، و روشن ترين بيان، بآنها اشاره نموده است.

💡 را حمل بر اعمال و آثار متفرعه بر وجود آدميان نموده، جمله (و ما خلفنا) را هم براسباب و علل وجود آنان، كه مقدم بر وجود ايشان است بكنيم، و بنابراين اگر اين دوعبارت را در آيه مورد بحث نيز حمل بر همين معنا كنيم، در نتيجه جمله مذكورتعليل روشنى براى مجموع (بل عباد مكرمون... بامره يعملون ) خواهد بود، و معناى آنجمله و اين تعليل چنين مى شود: اگر خداى تعالى ذوات ملائكه را مكرم داشته، و آثاروجودى آنان را ستوده، براى اين بوده كه به گفتار و كردار آنان آگاه بوده (يعلم مابين ايديهم )، و نيز به اسبابى كه به وسيله آن اسباب هستى يافته اند، خبر داشته،و آن اصل و ريشه اى كه روى آن ريشه جوانه زده اند آگاه بوده، (و ما خلفهم )،همچنان كه در ستايش اشخاص مى گوييم: فلانى مردى كريم النفس و خوش كردار است،چون از دودمانى اصيل، و نجيب منشاء گرفته است.