عوجا
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] معنی یَبْغُونَهَا: درمورد آن می خواهند - در مورد آن طلب می کنند (عبارت "یَبْغُونَهَا عِوَجاً " یعنی: میخواهند آن را [با وسوسه و اغواگری] کج نشان دهند)
معنی عِوَج: کجی - تمایل - تحریف - انحراف (عبارت "یَبْغُونَهَا عِوَجاً " یعنی: میخواهند آن را [با وسوسه و اغواگری] کج نشان دهند)
ریشه کلمه:
عوج (۹ بار)
«عَوَج» (بر وزن کرج) به معنای کجی حسی است، ولی «عِوَج» (بر وزن پدر) به کجی هایی گفته می شود که با فکر، درک می شود. ولی ظاهراً پاره ای از آیات قرآن مانند آیه 107 سوره «طه» با این تفصیل سازگار نیست (دقت کنید)، و با توجّه به این که «عِوَج» در آیه 28 سوره «زمر» به صورت نکره در سیاق نفی واقع شده و عموم را می رساند، هر نوع انحراف و کژی را از قرآن نفی می کند.
(بر وزن فرس) کجی «عَوِجَ الْعُودُ یَعْوَجُ عَوَجاً:ضِدُّ اسْتَقامَ اِیْ اِنْحَنی» عِوَج (بر وزن عنب) اسم مصدر است (اقرب قاموس) در مجمع ذیل آیه 99 آلعمران فرموده: عَوَج (بر وزن فرس) کجی است در هر چیز نصب شده مثل نیزه و دیوار و بر وزن عنب انحراف است در دین و سخن گفتن و در زمین و از آن است آیه «لاتَری فیها وَ عِوَجاً وَ لااَمْتاً». این کلمه به کسر عین 9 بار در قرآن مجید آمده و همه درباره انحراف و کجی معنوی است جز آیه فوق.. حمد خدا را که بر بندهاش کتاب را نازل فرمود و در آن کجی و انحراف از حق قرار نداد. عدم عوج عبارت اخرای حق بودن است چنانکه فرموده... ضمیر «له» ظاهراً راجع به تبعیّت است یعنی در آن روز از داعی که آنها را میخواند پیروی میکنند و در آن پیروی انحرافی نیست و سرپیچی نتوانند.. در بعضی آیات به صورت خطاب «تَبْقُونَها عِوَجاً» آمده و هر دو از خطاب و غیبت جمعاً چهار بار در قرآن به کار رفته و همه بعد از کلمه «یَصُدُّون» و «تَصُدُّونَ»اند به نظر میآید که «یَبْغُونَها عِوَجاً» بیان «یَصُدُّونَ» است و «عِوَجاً» مفعول به «یَبْغُونَ» است یعنی: با ایجاد شبهات و ایجاد انحراف در دین خدا مردم را از آن منع میکنند و آن را ناحق جلوه میدهند درمجمع فرموده: جایز است «عِوَجاً» مفعول به یبغون باشد یعنی «یَبْغُونَ لَهَا الْعِوَجَ». معنی آیه چنین میشود: آنانکه مردم را از راه خدا باز میدارند و برای آن کجی و انحراف میجویند..آیه درباره قیامت و از بین رفتن کوههاست اَمت به معنی بلندی و عوجاً به معنی پستی و گودی است یعنی در زمین پستی و بلندی نمیبینی بلکه هموار میشود چنانکه در ماقبل آیه آمده: «فَیَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً».
جمله سازی با عوجا
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در آيه ديگر مى خوانيم: الا لعنة الله على الظالمين الذين يصدون عنسبيل الله و يبغونها عوجا و هم بالاخرة كافرون: (آگاه باشيد لعنت خدا بر ظالمان است، همانها كه مردم را از راه حق باز مى دارند، و آن را دگرگون مى سازند، و به آخرتايمان ندارند.
💡 بـسـيـارى از اربـاب لغـت و اهـل تـفـسـيـر گـفـتـه انـد (عـوج ) (به كسر عين ) به معنىانـحـرافـات مـعنوى است در حالى كه (عوج ) (به فتح عين ) به كژيهاى ظاهرى گفتهمـى شود (البته تعبير اول به طور نادر در كژيهاى ظاهرى نيز به كار رفته مانند آيه107 سـوره طه: (لا ترى فيها عوجا و لا امتا) در آن زمين هيچگونه كجى و بلندى نمىبينى لذا بعضى از ارباب لغت تعبير اول را اعم دانسته اند).
💡 و نادى اصحاب الجنه اصحاب النار ان قد وجدنا ما وعدنا ربنا حقافهل وجدتم ما وعد ربكم حقا قالوا نعم فاذن مؤ ذن بينهم ان لعنه الله على الظالمين (44)الذين يصدون عن سبيل الله و يبغونها عوجا و هم بالاخره كفرون (45)
💡 اين جمله تتمه كلام گواهان است، دليل بر اين معنا آيه زير است كه مى فرمايد: (فاذنمؤ ذن بينهم ان لعنة اللّه على الظالمين الذين يصدون عنسبيل اللّه و يبغونها عوجا و هم بالاخرة كافرون ).
💡 و اگر به جاى (اعتدنا للكافرين ) فرموده: (اعتدنا للظالمين ) براى اين بودهكه بفهماند عذاب مذكوراز تبعات ظلم ظالمين است كه در آيه (الّذين يصدون عنسبيل اللّه و يبغونها عوجا و هم بالاخرة كافرون ) آن را بيان نموده و مى فرمايد:(ظالمين كسانى اند كه از راه خدا جلوگيرى مى كنند، و راه خدا را معوج مى خواهند و نسبتبه زندگى آخرت كافرند). بقيه الفاظ آيه مورد بحث ظاهر است و احتياج به بيانندارد.
💡 در متون کلاسیک ادبی، واژه عوجا معمولاً برای توصیف انحراف از مسیر درست و رفتارهای نادرست انسان‌ها در برابر دستورات الهی و اصول اخلاقی به کار می‌رود.
💡 او با وجود تمام وسوسه‌هایی که در راه رسیدن به قدرت داشت، سعی کرد از هرگونه عوجا و انحراف از اصول عدالت‌خواهی پرهیز کرده و مستقیم حرکت کند.
💡 شاعر در این بیت به زیبایی از مفهوم عوجا استفاده کرده تا تضاد میان مسیر مستقیم حقیقت و مسیرهای کج و منحرف دنیای مادی را نشان دهد.
