دیلمستان. [ دَ ل َ م ِ / م ْ س ِ ] ( اِخ ) ( از: دیلم + ستان، پسوند مکان ) مکان دیلمها. سرزمین دیلم ها. رجوع به سفرنامه ناصرخسرو ص 14 و دیلم شود.
دیلمستان. [ دَ ل َ م ِ ] ( اِخ ) قریه ای است در نزدیکی شهرزور و فاصله میان این دو محل نه فرسخ است. دیالمه در حمله های خود در این مکان اردو می زدند. ( از معجم البلدان ).
محلی از توابع سلماس ( آذربایجان ) که امروزه دیلمقان ( ه.م. ) گویند.
مکان دیلمها.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 در زمان باستان به مناطق کوهستانی گیلان دیلمستان گفته میشد اما گاهی این واژه به تمام گیلان یا حتی کل کرانه جنوبی دریای خزر گفته میشد. ساکنین دیلم اغلب دشمن بومیان واقعی گیلان بودند. در سدههای بعد از اسلام تا سدههای هفتم، هشتم و نهم هجری، که با افول قدرت دیلمیان، و برآمدن تدریجی گیلها همراه بود، این نام به تمام پهنه گیلان گفته میشد.
💡 بدینترتیب، حکومت سلاریان که در طارم تأسیس شده بود، ضمن مناطق فتحشده توسط مرزبان، زنجان، ابهر، سهرورد و بیشتر مناطق دیلمستان نیز در تصرف آنها بود.
💡 این بنا از جاهای دیدنی خلخال، طبق تحقیقات محلی و مطالعه در کتب تاریخی (تاریخ گیلان و دیلمستان، سیری در تاریخ آذربایجان و…) به دلیل خشکسالی و قحطی حادث شده در سال ۱۲۲۸ در هرو آباد (خلخال) بعنوان بنائی عامالمنفعه برای تأمین نیازهای اهالی محل بنا شدهاست.
💡 آنچه در مورد وجه تسمیه این شهر میتوان بیان نمود این است که رودسر در قرون گذشته هوسم نامیده میشد و در قرن هشتم هجری قمری در جریان سوانح طبیعی ویران شد و سپس در سال ۸۲۰ هجری قمری ( ابتدای قرن نهم هجری قمری ) توسط سید رضی کیا بازسازی شد و از آن پس به دلیل قرار گرفتن در میان دو رودخانه ی کیارود و شیرارود، رودسر نامیده شد.(تاریخ گیلان و دیلمستان،ظهیرالدین مرعشی)
💡 در زمان باستان، دیلمستان به مناطق کوهستانی گیلان کنونی اطلاق میگشته است اما گاهی این واژه به تمام گیلان یا حتی کل کرانهٔ جنوبی دریای خزر اطلاق میشده است.
💡 برخی زبانشناسان بر این باورند که زازاکی زبانی مستقل در بین زبانهای ایرانی است و نام اصلی زازاها یعنی «دیملی» نیز شکل دگرگونشدهٔ واژهٔ دیلمی است و خاستگاه این مردم نیز منطقهٔ دیلمستان در غرب رشتهکوه البرز و جنوب گیلان حدس زده شدهاست؛ و زازاکی نیز شکل نوین زبان دیلمی است.
