خردپسند
واژهٔ خردپسند صفتی مرکب است که از ترکیب دو جزء خرد به معنای عقل و دانش، و پسند به معنای پذیرش و گزینش تشکیل شده است. این ترکیب بهطور کامل بیانگر مفهومی است که خرد و اندیشه آن را میپذیرد و تأیید میکند. بر این اساس، خردپسند به معنی آن چیزی است که عقل و منطق آن را شایسته و ستودنی میدانند. در متون ادبی و فرهنگی فارسی، این صفت برای توصیف افکار، گفتار، اعمال و اشخاصی به کار میرود که با معیارهای منطقی و اخلاقی خردمندان هماهنگی و سازگاری دارند. چنین افعال یا اشخاصی، به دلیل همراستا بودن با موازین عقلانی، لایق تحسین و تمجید شناخته میشوند. در حقیقت، خردپسندی معیاری برای سنجش ارزشهای فکری و رفتاری در چارچوب تعقل و درایت است.
کاربرد این واژه در زبان فارسی نشاندهندهٔ اهمیت بنیادین خردورزی و تفکر منطقی در فرهنگ و ادب این سرزمین است. امروزه نیز میتوان از این اصطلاح در متون رسمی، فلسفی و اجتماعی برای اشاره به تصمیمها، اندیشهها یا الگوهایی استفاده کرد که بر پایهٔ استدلال درست و خردمندی استوار باشند. بنابراین، خردپسند نه تنها یک صفت توصیفی، بلکه بیانگر آرمانی فرهنگی در جهت گرامیداشت خرد و تعقل است.
مترادفها
عاقلانه، خردمندانه، منطقی، معقول
متضادها
ابلهانه، بیخردانه
لغت نامه دهخدا
خردپسند. [ خ ِ رَ پ َ س َ ] ( ن مف مرکب ) ممدوح و لایق ستایش و قابل تحسین. ( ناظم الاطباء ). آنچه او راعقل پسندد. پسندیده عقل. عقل پسند. ( از آنندراج ).
فرهنگ فارسی
ممدوح و لایق ستایش و قابل تحسین آنچه او را عقل پسندد.
جمله سازی با خردپسند
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 سر در ره هوشمندی آورد خاطر به خردپسندی آورد
💡 تصمیماتی که مدیر شرکت با بررسی دقیق جوانب مختلف اتخاذ کرده است، کاملاً خردپسند بوده و باعث جلوگیری از ضررهای مالی سنگین در درازمدت شده است.
💡 برای رسیدن به آرامش درونی، باید رفتاری خردپسند و منطقی در مواجهه با مشکلات پیشبینی نشده زندگی روزمره از خود نشان دهیم و عجله نکنیم.
💡 هر عمل خردپسندی که بر پایه عدالت و انسانیت بنا شده باشد، میتواند تاثیر عمیق و ماندگاری بر جامعه و نسلهای آینده خود بگذارد.