کلمه «جرعه خوار» به معنای کسی است که جرعهجرعه مینوشد و نوشیدن او به تدریج و آرام صورت میگیرد. این اصطلاح معمولاً برای کسی به کار میرود که با دقت و توجه، نوشیدنی خود را به تدریج میل میکند. واژه «جرعه» اشاره به مقدار کم از نوشیدنی دارد و «خوار» به معنای خورنده است، بنابراین ترکیب آن «جرعه خوار» یعنی خورنده جرعهجرعه. در ادبیات فارسی، شاعران مانند خاقانی و نظامی از این عبارت برای توصیف نوشندگان شراب یا معشوق استفاده کردهاند و بار شاعرانه دارد. علاوه بر کاربرد ادبی، «جرعه خوار» در زبان عامیانه هم برای توصیف کسی به کار میرود که نوشیدن یا مصرفش آرام و اندازهدار است. این واژه میتواند کنایهای از صبر و دقت در مصرف یا رفتار فرد نیز باشد، زیرا جرعهجرعه نوشیدن به نوعی نشاندهنده تأنی و حوصله است. در برخی متون، «جرعه خوار» برای اشاره به کسانی که از تجربه یا لذت زندگی به تدریج بهره میبرند نیز به کار رفته است.
جرعه خوار
لغت نامه دهخدا
جرعه خوار. [ ج ُ ع َ / ع ِ / خوا / خا ] ( نف مرکب ) جرعه خورنده. آنکه جرعه جرعه می نوشد:
قومی از کأس او مرا در خواب
جرعه خوار شراب دیدستند.خاقانی.جرعه خوار ساغر فکر منند از تشنگی
ریزه چین سفره راز منند از ناشتا.خاقانی.بر آن پیروزه تخت آن تاجداران
رها کردند می بر جرعه خواران.نظامی.مبادا کز آن شربت خوشگوار
نباشد چو من خاکیی جرعه خوار.نظامی.همه چون گیا جرعه خواران من
ز من سبزو تشنه بباران من.نظامی.
فرهنگ فارسی
جرعه خورنده آنکه جرعه جرعه می نوشد.
جمله سازی با جرعه خوار
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 صد چو نظامی و چو خسرو هزار شایدم از جام سخن جرعه خوار
💡 عمری ست جرعه خوار سفال سگان توست جامی که آب خضر ننوشد ز جام جم
💡 ماحی عصیان آدم نام او هر دو عالم جرعه خوار جام او
💡 خضر چه گویم که چو خضرش هزار بود ز سرچشمه دل جرعه خوار
💡 یک پایگاه حضرت او اسم اعظم است یک جرعه خوار صفوت او جسم ازهر است
