[ویکی فقه] عمل به دلیل ظنّی در استنباط احکام شرع را تعبد به ظن گویند.
تعبد به ظن، به معنای صحت عمل طبق ظن (حجت بودن آن) و استناد به آن در استنباط احکام شرع است.
منشأ حجیت ظن
اصولی ها معتقدند حجیت ظن (برخلاف قطع) ذاتی نیست و به اذن و جعل حجیت برای آن از سوی شارع نیاز دارد تا در حق مکلفان حجت گردد.
موارد بحث
درباره تعبد به ظن، در دو مقام بحث می شود:۱. امکان تعبد به ظن؛ ۲. وقوع تعبد به ظن.
← امکان تعبد به ظن
...
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 ثمره خبر واحد تنها ظن است و چون تعبد به ظن تنها درعمل ممكن است، پس خبر واحد تنها در امور عملى و تعبدى حجت است؛ اما درمسائل علمى بر اساس خبر واحد ظن آور نمى توان متعبد شد؛ زيرا درمسايل علمى باور مطرح است و امكان تعبد نيست؛ اگر مبادى فهم و باور نسبت به مطلبمعين حاصل شد، انسان آن را مى فهمد وگرنه باور يافت نمى شود؛ علم و يقين در دستانسان نيست تا انسان بنا را بر پذيرش و باور يا رد و انكار چيزىبگذارد، بلكه زمام باور انسان در دست علم و برهان است.
💡 سوم: روايات تفسيرى حروف مقطعه دست كم بايد اعتبار لازم در روايات فقهى را داشتهباشد يعنى، بايد صحيحه يا موثقه يا حسنه باشد. توضيح اين كه، فقه از امورعملى و تعبدى است و تفسير از امور علمى و تفاوت اين دو، آن است كه درمسائل عملى امكان تعبد به ظن وجود دارد، در حالى كه درمسائل علمى تعبد به ظن ممكن نيست.
