ابوالجارود. [ اَ بُل ْ ] ( اِخ ) کنیت زیادبن ابی زیاد خراسانی. امام طائفه ٔجارودیه، از غُلات زیدیه که متجاهر به سب شیخین بوده است و لقب او سُرحوب است. ابن الندیم او را مکنی به ابوالنجم و نامش را زیادبن المنذر العبدی میگوید. و معاصر بوده است با جعفربن محمدبن علی علیه السلام. و درجای دیگر گوید او تفسیری از قرآن از امام محمد باقرعلیه السلام روایت کرده است. و خوارزمی در مفاتیح العلوم نام او را زیادبن ابی زیاد یا ابی زیاده آورده است.
[ویکی فقه] اَبوالْجارود، از رجال سیاسی و مذهبی نیمه اول سده ۲ق/ ۸م، که از او به عنوان یکی از اصحاب امامان باقر و صادق (علیه السلام) و نیز بنیان گذار فرقه جارودیه نام برده شده است.
از میان انبوه منابعی که از او نام برده اند، تنها اندکی می تواند برای ارائه گزارشی از شخصیت و زندگی او مفید افتد و خلط میان او و دیگران نیز بر ناشناخته تر ماندن شخصیت او افزوده است. در بیش تر منابع نام او به صورت زیاد بن منذر آمده است. زیاد بن ابی زیاد، گونه دیگری که برای نام او آورده اند، احتمالاً بر اثر خلط با نام یزید بن ابی زیاد، از محدثان مشهور که در قیام زید شرکت گسترده داشت، پدید آمده است. در منابع بدو، کنیه دوم «ابوالنجم» و نسبتهای «عبدی» و «ثقفی» نیز داده شده که تنها نسبت اخیر در مآخذ کهن رجالی تکرار شده است گاه نیز او را منسوب به قبیله «هَمْدان» و به ویژه از تیره «خارِف» بر شمرده اند.
[ویکی شیعه] زیاد بن منذر معروف به ابوالجارود، بنیان گذار فرقه جارودیه که به سبب اندیشه های خاص و عدم پای بندی به تقیه از سوی امام باقر(ع) طرد شد.
در بیشتر منابع نام او به صورت زیاد بن منذر آمده است. زیاد بن ابی زیاد، گونه دیگری که برای نام او آورده اند، احتمالاً بر اثر خلط با نام یزید بن ابی زیاد، از محدثان مشهور که در قیام زید شرکت گسترده داشت، پدید آمده است.
در منابع به او، کنیه دوم «ابوالنجم» و نسبتهای «عبدی» و «ثقفی» نیز داده شده که تنها نسبت اخیر در منابع کهن رجالی تکرار شده است.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 در تفسیر ابوالجارود توجهی به لغت، نحو و بلاغت وجود ندارد. و برای توضیح کلمات غریب نزدیک ترین هم معنای آن ذکر شده است که دلالت بر قدمت روایات دارد که برای توضیح معانی غریب به شواهد معنایی و شعر استناد می کردند.
💡 تفسیر الباقر یا کتاب الباقر یا تفسیر ابوالجارود اثر تفسیری است که ابن ندیم به محمد باقر، امام پنجم شیعیان نسبت داده است. این کتاب در حقیقت مجموعه نقلقولهایی از محمد باقر است که توسط شاگردش ابوالجارود زیاد بن منذر نوشتهشدهاست. نجاشی این تفسیر را در صدر فهرست اولین تفسیرها بر قرآن میآورد. سیدابن طاووس حداقل پنج قسمت از این کتاب را داشته و از آن نقل قول کردهاست.
💡 اصل تفسیر به صورت مستقل در دسترس نیست اما بسیاری از روایات ابوالجارود را علیبن ابراهیم قمی در تفسیرش آوردهاست. مشکل این نقل از تفسیر این است که صرفنظر از موثق بودن یا نبودن ابوالجارود، راوی آن مجهول است و اتصال سند آن از ابوالجارود تا علی بن ابراهیم مشخص نیست.
💡 آقا بزرگ تهرانی هم از تفسیر ابی الجارود نام میبرد و در مورد آن مینویسد: «… ابوالجارود، اسمش زیاد بن منذر… و از اصحاب امامان سهگانه: [امام زین العابدین، باقر و صادق ] است و تفسیر وی تنها از امام باقر است که در ایام استقامت [سلامت اعتقادی] خود ازآن حضرت روایت کردهاست.»
💡 زیدیه جارودیه یا به اختصار جارودیه یکی از شاخههای شیعه زیدیه است. این فرقه از پیروان ابوالجارود حمدانی ملقب به ابی جارود (متوفای ۱۵۰ یا ۱۶۰ ه) هستند. جارودیه به خلفای ثلاثه اعتقادی نداشتند و در این مورد هیچگونه تسامحی را جایز نمیشمردند. شیخ مفید با توجه به اعتقاد جارودیه دربارۀ امامت، علاوه بر امامیان، جارودیه را نیز شایستۀ نام شیعه دانسته است.
💡 ابوالجارود در پی قیام زیدبن علی به وی می پیوندند گرچه بعضی از روایات درباره فعالیت او در قیام زید قابل اعتماد نیست و حتی احتمال خلط وی با یزید بن ابی زیاد وجود دارد. در کتاب بخاری که از اهل سنت می باشد آمده است که مرگِ ابوالجارود بین 150 تا 160ق بوده است.
