کتاب الزهد تألیف حسین بن سعید کوفی اهوازی، از عالمان برجسته و شخصیتهای بزرگ شیعه در قرن سوم هجری قمری است. وی از یاران و اصحاب مورد اعتماد امام رضا، امام جواد و امام هادی علیهمالسلام به شمار میرفت و نقش مهمی در انتقال و تدوین معارف اهلبیت علیهمالسلام ایفا کرد. این اثر در حوزه اخلاق و تهذیب نفس نگاشته شده و یکی از سی کتابی است که حسین بن سعید در طول حیات علمی خود به رشته تحریر درآورده است. جایگاه علمی و روایی آثار او چنان والاست که علمای علم رجال، برای بیان اعتبار کتابهای دیگر راویان شیعه، آنها را به کتابهای حسین بن سعید تشبیه کردهاند.
کتاب الزهد از جمله اصول معتبر روایی شیعه و از منابع اولیه حدیثی به شمار میآید که از زمان نگارش تاکنون همواره مورد توجه و اعتماد علما، فقها و محدثان شیعه بوده است. بسیاری از مجموعههای بزرگ و مهم حدیثی شیعه، همچون الکافی، من لا یحضره الفقیه، بحار الأنوار و وسائل الشیعه، روایات متعددی را از این کتاب نقل کرده و آن را یکی از مصادر معتبر خود قرار دادهاند. این امر نشاندهنده جایگاه ویژه و نقش بنیادین کتاب الزهد در شکلگیری و استحکام میراث حدیثی و اخلاقی تشیع است.
در کنار این اثر، کتاب دیگری با عنوان الزهد اثر ابوعبدالله احمد بن محمد بن حنبل (۲۴۱–۱۶۴ق) نیز وجود دارد که به زبان عربی و در اوایل قرن سوم هجری تألیف شده است. این کتاب، مشتمل بر ۲۳۶۸ خبر در زمینه زهد، تقوا و پارسایی است و با مقدمهای از ناشر درباره زندگی و شخصیت علمی نویسنده آغاز میشود. اخبار این اثر، که همگی با ذکر کامل سند نقل شدهاند، گاه کوتاه و مختصر و گاه مفصلاند و مجموعهای ارزشمند از سخنان، مواعظ و سیره زاهدانه افراد مختلف را در بر میگیرند. این کتاب، منبعی غنی و سودمند برای شناخت نگرش اخلاقی و معنوی پیشینیان و بازتابدهنده اهمیت زهد در فرهنگ اسلامی است.