فوکاس

فوکاس. ( اِخ ) یکی از امپراطوران روم است که به دست هرقل یا هرکلیوس خلع شد. ( از ایران در زمان ساسانیان ترجمه رشید یاسمی چ 2 ص 467 ).

نام خانواده ای بیزانسی که اصلش از کاپادوکیه بود. این خاندان در قر. ۹ م. با ظهور نیسفورفوکاس نامی یافت. وی در زمان بازیل اول در تسخیر ایتالیای جنوبی شرکت کرد و در زمان لئون پنجم بابلغاریان جنگید. وی دو پسر داشت. یکی بنام لئون فوکاس که در زمان طفولیت قسطنطین هفتم کوشید تا امپراتوری را غصب کند ( ۹۱۹م. ) و دیگری بارداس فوکاس که در سقوط لکاپنیان کوشید و او پدر نیسفور دوم فوکاس است.
یکی از امپراطوران روم است که به دست هرقل یا هرکلیوس خلع شد.

فوکاس ( ـ۶۱۰م)(Phocas)
امپراتور بیزانس (حک: ۶۰۲ـ۶۱۰م). پس از شورش ارتش علیه امپراتور موریس در ۶۰۲م، در مقام سخنگو به قسطنطنیه اعزام شد. سپس، با بهره گیری از شورش هایی که در پایتخت امپراتوری بیزانس پدید آمده بود، خود را امپراتور خواند و امپراتور موریس و پسرش را اعدام کرد. او با به رسمیّت شناختن صلاحیّت و اختیارات پاپ گرگوریوس اول در زمینۀ مسائل مذهبی، ارتباط نزدیکی با رم برقرار کرد. پس از آن ناچار شد با سپاهیان خسروپرویز که به خونخواهی متحدش موریس به روم شرقی حمله کرده و تا بُسفر پیش رفته بود (۶۰۸م)، مقابله کند. فوکاس به سبب کشتار پیروان یکی از فرقه های مسیحی و یهودیان، مخالفت ساکنان مناطق شرقی امپراتوری را برانگیخته بود و آشوب در این مناطق و وحشت از نیروهای ایران سبب شد تا او از فرمانروای کارتاژ تقاضای کمک کند. فرمانروای کارتاژ نیز پسر خود هراکلیوس را در ۶۱۰م به قسطنطنیّه اعزام کرد. هِراکلیوس در همین سال با اعدام فُوکاس خود را امپراتور بیزانس اعلام کرد.

💡 جنگ ایران و روم شرقی میان سال‌های ۶۰۲ تا ۶۲۸ میلادی بین خسرو پرویز، شاهنشاه ساسانی و فوکاس و هراکلیوس، امپراتوران بیزانس بود که آخرین و بزرگترین جنگ از جنگ‌های ایران و روم شرقی به‌شمار می‌رود.

💡 باراداس وارد فوکاس و پسرانش نیسه فور[پانویس ۱۶] و «لئون» و «کنستانین»، و بالاخره به «ژان تزی میسکس» و گریگوری دوتارون را نام برد.

💡 همزمان با فتوحات ایرانیان، در روم هراکلیوس بر ضد فوکاس کودتایی ترتیب داد و پس از خلع و اعدام فوکاس خود را در سال ۶۱۰میلادی امپراتور خواند.

💡 شکست بیزانس از خسرو ادامه یافت. فوکاس به رغم قساوت‌ها و خونریزی‌هایش نتوانست اوضاع را کنترل کند و در اثر توطئهٔ سرباز و سرکرده‌ای رومی به نام هراکلیوس [اغ] از سلطنت خلع و کشته شد (۶۱۰ م).[اف]

💡 باراداس وارد فوکاس و پسرانش نیسه فور[پانویس ۱۱] و لوون و کنستانین، و بالاخره به ژان تزی میسکس و گریگوری دوتارون را نام برد.

💡 جنگ ایران و روم شرقی از سال‌های ۶۰۲ تا ۶۲۸ میلادی میان خسرو پرویز، فوکاس و هراکلیوس به طول انجامید. این جنگ از آخرین و بزرگترین جنگ‌های ایران و روم شرقی به‌شمار می‌رود.