واژۀ مُسَان در زبان عربی، جمع واژۀ مُسِن (جمع مکسر) است و معنای اصلی آن در منابع لغتشناسانه، به طور مستقیم به مفهوم پیر و کهنسال اشاره دارد. این صیغه، بنا بر قواعد صرفی زبان عربی، برای اطلاق بر اشیای متعدد یا افرادی به کار میرود که به سن کمال یا کهولت رسیدهاند. در لغتنامههای معتبر فارسی که ریشه در متون عربی دارند، مانند منتهی الارب یا اقرب الموارد، به صراحت ذکر شده است که این واژه عموماً برای توصیف شتران کلانسال به کار میرود؛ شترانی که از مرحله جوانی گذشته و به سن بلوغ کامل و تجربهمندی رسیدهاند. بنابراین، در بافت ادبی و سنتی، مُسَان بار معنایی پیری، کمال، و در مورد حیوانات، فرسودگی یا تجربه سالها عمر را تداعی میکند.
با توجه به ریشۀ عربی و کاربرد خاص آن در توصیف حیوانات، بهویژه شتران، استفاده از این واژه در فارسی معاصر کمتر رایج است و بیشتر در متون تخصصی ادبیات کهن یا منابع لغوی دیده میشود. هنگامی که در متون قدیمی فارسی با این کلمه برخورد میکنیم، باید آن را در چارچوب فرهنگی و محیط جغرافیایی صدر اسلام و شبهجزیرۀ عربستان درک کنیم که شتر نقش محوری در زندگی اقتصادی و اجتماعی داشته است. اطلاق صفت مُسَان بر این حیوانات، در واقع تأکیدی بر قدرت، استقامت و سالخوردگی مورد احترام در آن فرهنگ بوده است. این کاربرد تخصصی نشان میدهد که زبان عربی برای مفاهیم خاص دارای واژگان دقیق و تفکیکشدهای است که معادلیابی آنها در زبانهای دیگر همواره نیازمند ارجاع به فرهنگ مبدأ است.
