واژه «گرگباز» در زبان فارسی به صورت یک ترکیب اسمی و فرهنگی به کار میرود که در اصل به نوعی رفتار یا بازی محلی اشاره دارد. در معنای لغوی، این واژه به فرد یا حالتی گفته میشود که در آن گرگ بهعنوان حیوانی در محیطی رها شده و نوعی تعامل یا تعقیب میان انسانها و آن شکل میگیرد. این رفتار بیشتر در برخی مناطق به عنوان یک سرگرمی یا آیین محلی در گذشته شناخته شده است. در چنین موقعیتی، مردم از حضور گرگ دچار ترس و هیجان شده و به صورت گروهی از آن فاصله میگیرند. از این رو، «گرگبازی» یا «گرگباز» علاوه بر معنای واقعی، بار توصیفی از آشوب، اضطراب و حرکتهای سریع جمعی را نیز در خود دارد. در متون ادبی، این واژه به صورت استعاری برای بیان هیاهو، بینظمی و وضعیت پرتنش به کار رفته است. کاربرد استعاری آن بیشتر در توصیف صحنههایی است که در آن ترس و فرار جمعی به وجود میآید. این واژه از نظر فرهنگی نشاندهنده پیوند میان تجربههای زیستی انسان و زبان توصیفی در ادبیات فارسی است. در نتیجه، «گرگباز» هم معنای یک عمل یا بازی محلی را دارد و هم به عنوان نمادی از آشفتگی و هیجان جمعی در زبان استعاری استفاده میشود. در مجموع، این واژه ترکیبی چندلایه است که هم به یک رفتار سنتی اشاره دارد و هم در سطح ادبی، مفهوم ترس، حرکت و غوغا را منتقل میکند.
گرگ باز
لغت نامه دهخدا
گرگ باز.[ گ ُ ] ( حامص مرکب ) گرگ باز و گرگ بازی. در کاشان متعارف است که گرگ را سر میدهند و مردم از پیش او میگریزند: چندانکه باز یوسف مشغول ترکتاز است
در خاطر زلیخا غوغای گرگ باز است.میرزا طاهر وحید ( آنندراج ).
فرهنگ فارسی
( صفت ) آنکه گرگ را ببازی گیرد: چندانکه باز یوسف مشغول تر کتاز است در خاطر زلیخا غوغای گرگ باز است. ( طاهر وحید )
جمله سازی با گرگ باز
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 چون چرمهء گرگ باز پیوندد زخمی که به کارزار بر دارد
💡 فرزند شیر حقی و روباه حلم تو از خوی گرگ باز کند پوستین دری
💡 ما را چه که گوش خر دراز است ما را چه که چشم گرگ باز است
💡 داستان گوی گرگ باز اینچنین فرمود یاد واین چنین ز استخر و نقش بیستون مطلب گشاد
