ماه شعبان

[ویکی فقه] شعبان ماهی از ماه های قمری است که بین ماه های رجب و رمضان واقع شده و دارای فضائل و آدابی است.
از احکام مرتبط با آن در باب های طهارت، صلات، صوم، حج و نکاح سخن رفته است.
فضیلت
ماه شعبان از ماه های مبارک و بسیار با فضیلت است؛ چنان که نیمه آن که مقارن با ولادت نجات دهنده بشر، حضرت بقیة الله الاعظم عجل اللَّه تعالی فرجه الشّریف می باشد از با فضیلت ترین شب ها و روزهای این ماه است.
← آداب ویژه
گرفتن روزه سی ام شعبان در صورت تردید بین اول ماه رمضان و سی ام شعبان، به نیت ماه رمضان بنابر قول مشهور صحیح نیست، لیکن به نیّت روزه استحبابی ماه شعبان صحیح است و چنانچه بعد معلوم شود که آن روز، اول ماه رمضان بوده، از روزه واجب کفایت می کند.
از راههای ثبوت اول ماه رمضان
...
[ویکی اهل البیت] ماه شعبان، ماه هشتم از ماه های قمری، ماهی بسیار شریف و منسوب به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم است.
پیامبر فرمود: «شعبان ماه من است و ماه رمضان ماه خدا. هر کس یک روز از ماه من را روزه بگیرد، من در قیامت شفیع او خواهم بود». پیامبر ماه شعبان را روزه می داشت و آن را به ماه رمضان وصل می کرد».
هنگامی که ماه شعبان فرا می رسید امام سجاد علیه السلام اصحاب خود را فرامی خواند و درباره فضیلت این ماه سخن گفت. آن گاه می فرمود: «هر کس برای محبت پیامبر و تقرب به خداوند، ماه شعبان را روزه بدارد، خداوند او را در روز قیامت مشمول کرامت خود می گرداند و بهشت را برای او لازم می شمارد».
بر هر حال علاوه بر روزه که فضیلت بسیاری دارد، اعمال دیگری همچون نماز و اذکار و دعاها و استغفار نیز در این ماه وارد شده است که در کتاب شریف مفاتیح الجنان در فصل اعمال ماه شعبان ذکر شده است. حوادث و وقایع تاریخی فراوانی نیز در ماه شعبان روی داده که مهمترین آن ولادت امام حسین و امام علی بن الحسین و امام مهدی و حضرت ابوالفضل علیهم السلام است.
خداوندا بیامرز روزه داران این روز را و دعای ایشان را مستجاب گردان و در خبر نبوی است که هر که روز دوشنبه و پنجشنبه شعبان را روزه دارد. حق تعالی بیست حاجت از حوائج دنیا و بیست حاجت از حاجت های آخرت او را برآورد.
زیارت امام حسین علیه السلام در نیمه شعبان.
وقایع الایام، شیخ عباس قمی، ماه شعبان.

💡 فرهنگ آنندراج می‌نویسد: «جشن و نشاطی را گویند که ماه شعبان به نزدیک آمدن رمضان کنند و به این معنی به جای حرف ثالث قاف هم آمده‌است.»

💡 احمد نودشی فرزند عبدالرحمن، مفتی شهر سلیمانیه عراق بود که در ماه شعبان ۱۲۲۸ ق در نودشه چشم به جهان گشود.

💡 دهخدا دربارهٔ سنگ‌انداز چنین توضیح داده‌است: «سنگ‌انداز (برق‌انداز) کلوخ‌انداز و آن جشن و سیر و گشتی باشد که دم آخر ماه شعبان کنند و آن را سنگ‌انداز گویند.»

💡 برغندان، سنگ‌اندازان (صحاف الفرس)، کلوخ‌اندازان (یادداشت مؤلف) جشن و نشاطی را گویند که در ماه شعبان سبب نزدیک شدن ماه رمضان می‌کنند.

💡 از پی تعظیم این روز همایون بود اگر ماه شعبان را معظّم ایزد دادار کرد