یختص
مترادفها
اختصاص میدهد، ویژه میداند
متضادها
عمومی میشود، مشترک است
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] معنی یَخْتَصُّ: اختصاص می دهد - مخصوص می گرداند
ریشه کلمه:
خصص (۴ بار)
اختصاص به معنی ویژه شدن است. در مجمع ذیل آیه 105 بقره میگوید: اختصاص به چیزی، آن است که در آن تنها باشد و ضدّ آن اشتراک است. راغب نیز چنین گفته است. * اختصاص چنانکه در اقرب الموارد تصریح لازم و متعدی هر دو آمده است و در آیه فوق متعدی به کار رفته یعنی: خدا هر که را خواهد به رحمت خویش مخصوص میکند. همچنین است آیه 74 آل عمران. * «خاصّه» ضدّ عامّه و درباره چیزی است که به فردی یا به قومی مخصوص باشد و آن در آیه فوق، مفعول مطلق و یا حال است از «اَلَّذینَ ظَلَمُوا» و تاء آن گفتهاند برای مبالغه است مثل روایة (اقرب) یعنی: بترسید از فتنهای کهتنها بر ستمگران نمیرسد بلکه عموم را فرا میگیرد. * خصاصه به معنی فقر و احتیاج است طبرسی فرماید: اصل آن از اختصاص است گویا انسان در شیء محتاج الیه منفرد و مخصوص میشود و گویند اصل آن به معنی شکاف و روزنه است مثل «القمر بدامن خصاص الغیم» یعنی ماه از شکاف ابر آشکار شد. در اقرب گوید: خصاص هر خلل و خرقی است که در درب و پرده و غیره باشد و مفرد آن خصاصه است. معنی آیه چنین میشود: دیگران را بر نفس خود ترجیح میدهند و اختیار میکنند هر چند خود محتاج و فقیر باشند. مادّه خصص در قرآن کریم فقط در چهار محل فوق آمده است.
جمله سازی با یختص
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 و قال مجاهد: القوم هم العرب فالقرآن لهم شرف اذ نزل بلغتهم ثم یختص بذلک الشرف، الاخص فالاخص من العرب حتی یکون الاکثر لقریش و لبنی هاشم.
💡 و گفت: در معنی این آیت: یختص برحمته من یشاء. خاص گردانم به رحمت خویش هرکه را خواهم واسطه و علل واسباب از میان برداشته است تا بدانند که عطاء محض است.