قانونگذاری به معنای فرآیند وضع، تدوین و تصویب قوانین در یک نظام حقوقی و سیاسی است. این عمل از بنیادیترین وظایف نهادهای قانونگذار، مانند مجلس یا پارلمان، به شمار میرود و نقش تعیینکنندهای در ساماندهی روابط اجتماعی، تنظیم رفتار شهروندان و تضمین عدالت دارد. قانونگذاری در حقیقت تجلی ارادهی عمومی و بازتابی از نیازهای جامعه در قالب قواعد الزامآور است که چهارچوبهای حقوقی و مدنی را برای نهادها و افراد مشخص میسازد.
فرآیند قانونگذاری مبتنی بر اصول علمی، حقوقی و اخلاقی است و معمولاً مراحل مشخصی را طی میکند که شامل پیشنهاد، بررسی، اصلاح، تصویب و اجرای قانون میشود. در این مسیر، کارشناسان حقوقی، نمایندگان مردم و نهادهای نظارتی مشارکت دارند تا اطمینان حاصل شود که هر قانون، متناسب با واقعیتهای جامعه و منافع عمومی تصویب گردد. رعایت دقت در نگارش قوانین، شفافیت مفاهیم، و قابلیت اجرای عملی آنها از جمله محورهای اصلی در فرآیند قانونگذاری است.
قانونگذاری نهتنها ابزاری برای نظمبخشی به زندگی اجتماعی، بلکه وسیلهای برای تحقق عدالت، حمایت از حقوق فردی و جمعی و پیشبرد توسعهی پایدار در کشور به شمار میآید. هرچه این فرآیند با مشارکت بیشتر مردم و بر پایهی اصول کارشناسی انجام شود، مشروعیت نظام حقوقی و اعتماد عمومی نسبت به نهادهای قانونگذار افزایش خواهد یافت. از این رو، قانونگذاری باید همواره در مسیر ارتقای آگاهی حقوقی جامعه و تضمین مصالح ملی گام بردارد.
