کلمهی «زَحَق» در زبان عربی از ریشهی «ز ح ق» گرفته شده و در این کاربرد به معنای به سختی و با زحمت چیزی را از کسی گرفتن است. این واژه حالتی را توصیف میکند که در آن بهدست آوردن مال، حق یا شیء با فشار، کوشش یا تلاش شدید همراه باشد. یعنی فرد برای رسیدن به مورد مورد نظر، رنج، کوشش یا جدیت زیادی به کار برده است. این مفهوم در متون کهن عربی و برخی متون فارسی قدیم نیز دیده میشود و بیانگر دشواری در کسب یا ستاندن چیزی است. در چنین حالتی «زحق» به معنای ستاندن به زور یا با تلاش سخت قابل درک است. این واژه اغلب در زمینههای دادخواهی، جنگ، معامله یا منازعه به کار رفته و نشاندهنده وضعیتی است که هیچ چیز آسان بهدست نمیآید. بنابراین، «زَحَق» در این معنا یعنی به سختی گرفتن، با جهد و کوشش ستاندن، یا چیزی را با فشار بهدست آوردن.
زحق
لغت نامه دهخدا
زحق. [ زَ ] ( ع مص ) بکوشش، چیزی از کسی گرفتن. زحک نیز بدین معنی آید: لم یعط فلان الا زحقاً؛ یعنی نبخشید مگر به جهد و کوشش. ( از متن اللغة ).
رجوع به زحک شود.
جمله سازی با زحق
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 هرکه فانی شد ز دید او دید دید هم زحق گفت وز حق رازی شنید
💡 درودش زحق بر تن و جان پاک بدان تربت و قبه ی تابناک
💡 این یکی از خود ره حق بسته است وان دگر از خود زحق وارسته است
💡 بی اندازه بگریست بهر یزید زحق خواست مزدش دهد چون شهید
💡 بگفتمش به نرمی زحق شرم دار تو را با کسان پیمبر چه کار؟
💡 بحاجت صحبت ایشان زحق خواست که تا گردد تمامت کارشان راست
