دمت

[ویکی الکتاب] معنی دُمْتُ: دوام داشتم (در جمله "مَّا دُمْتُ فِیهِمْ ": تا در میان آنها بودم)
معنی دُمْتَ: ادامه دادی (در جمله "إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَیْهِ قَائِماً " مگر اینکه بالای سرشان بایستی)
معنی مَا: نیست، نه (مانند:مَا هَـٰذَا بَشَراً:این بشر نیست)- با همه ی (مانند:ضَاقَتْ عَلَیْکُمُ ﭐلْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ:زمین با همه ی فراخیش بر آنان تنگ شد) - تا وقتیکه (مانند:وَأَوْصَانِی بِـﭑلصَّلَوٰةِ وَﭐلزَّکَوٰةِ مَا دُمْتُ حَیّاً:مرا سفارش کرده به ن...
ریشه کلمه:
دوم (۹ بار)
دوام به معنی ثبوت و امتداد است چنانکه در اقرب آمده، در صحاح و مفردات گوید: اصل دوام به معنی سکون و آرامی است گویند «دام الشی‏ء و دام الماء» یعنی شی‏ء آرام شد و آب ایستاد در حدیث آمده «نُهِیَ اَنْ یَبُولَ الْاِنْسانُ فی الْماء الدّائم» یعنی نهی شده انسان در آب ایستاده بول کند. و گویند «ادمت القدر و دوّمتها» یعنی با ریختن آب غلیان دیک را آرام کردم. راغب گوید از همین است که گوئیم «دام الشی‏ء» یعنی زمان بر آن ممتد و زیاد شد. نماز و زکوة را تا زنده‏ام بر من توصیه کرد.،.

💡 این جفا را حق اگر کیفر کند هر دمت صدبار خاکستر کند

💡 ای در فن عشق هر دمت رای دگر خورشید رخ تو عالم آرای دگر

💡 مرا و تو را روز هم بگذرد دمت چرخ گردان همی بشمرد

💡 منت اینجایگه آگاه کردم حقیقت این دمت کل شاه کردم

💡 اگر زین گاو باشد یک دمت وصل بخر گم کردهیی مانی تو بی اصل

💡 تا ز خاکت لاله زار آید پدید از دمت باد بهار آید پدید