صفتی نسبی است که به چیزی اطلاق میشود که بهصورت تقلیدی و مشابه نمونهٔ اصلی ساخته شده باشد. این واژه در فرهنگهای معتبری چون غیاثاللغات و آنندراج بهعنوان معادلِ مصنوعی، ساختگی و غیراصلی ثبت شده و در کاربردهای گوناگون، از جمله در ترکیبهایی مانند خبر ساختگی به معنای خبر دروغین و غیرواقع و نیز در دستور زبان، در مفهوم مصدر جعلی به کار میرود. مصدر جعلی به مصدری گفته میشود که ریشهٔ اصلی آن در زبان عربی یا فارسی نباشد، بلکه با افزودن پسوندهایی چون ـیدن، «ـاندن» یا «ـانیدن» به یک اسم ساخته شود؛ نمونههایی مانند فهمیدن، رقصیدن یا تلگرافیدن از این دستهاند. همچنین ساخت واژههایی با اضافه شدن «ـیت» به اسم، مانند «ایرانیت» و «انسانیت»، در زمرهٔ مصدرهای جعلی یا صناعی قرار میگیرد.
در حوزهٔ علوم حدیث و تاریخ نیز ساختگی به عنوان نسبتی به قبیلهٔ بنیجعل شناخته میشود. برای نمونه، این لقب برای حییالخولانی به کار رفته که از «ابیذر» روایت نقل کرده و پسرش سعید نیز از او روایت نموده است. این کاربرد بیشتر در کتب انساب، مانند کتاب الانساب اثر سمعانی، مشاهده میشود و نشاندهندهٔ اهمیت این نسبت در تاریخ و روایات اسلامی است.
به این ترتیب، این واژهٔ در دو حوزهٔ اصلیِ زبان و تاریخ دارای معنا و کاربردی مشخص است: در زبان فارسی به مفهوم ساختگی و غیرواقعی و در حیطهٔ تاریخ و نسبشناسی به عنوان نام یک قبیله یا نسبت خاص. رعایت دقیق نیمفاصله و قواعد نگارشی در نوشتار این واژه و ترکیبهای وابسته به آن از جمله خبر و مصدر جعلی برای پرهیز از ابهام و حفظ صحت زبانی ضروری است.
جعلی. [ ج َ ] ( ص نسبی ) چیز تقلبی را گویند که مثل چیز اصلی ساخته باشد. ( غیاث اللغات ) ( آنندراج ). چیزی که مصنوعی و ساختگی باشد مانند چیز اصلی. ( ناظم الاطباء ).ساختگی دروغین. غیر اصلی. نااصل. برساخته. صناعی.
- خبر جعلی؛ خبری که حقیقت نداشته باشد و دروغ بود. ( ناظم الاطباء ).
- مصدر جعلی؛ مصدر صناعی. مصدر ساختگی. آن است که کلمه در اصل مصدر نباشد، بلکه به آخر اسم فارسی یا بیگانه ( مستعمل فارسی ) نشانه مصدری َیدن - َاندن - َانیدن درآورند. مانند: فهمیدن، بلعیدن، طلبیدن، رقصیدن، تلگرافیدن، تپاندن، غارتیدن، جنگیدن، قاپیدن، شلیدن و جز آن. همچنین لغاتی را که از اضافه شدن یک اسم با «َیّت » درست شده باشد مصدرجعلی یا صناعی نامند، مانند: ایرانیت، انسانیت، آدمیت و جز آن.
جعلی. [ ج ُ ع َ ] ( اِخ ) نسبت است به بنی جعل و لقب حیی الخولانی است که از ابی ذر روایت کرده و پسرش سعید از او روایت کرده است. ( الانساب سمعانی ).
غیراصلی، دروغین.
( صفت ) ساختگی: شجر. نسب جعلی.
نسبت است به بنی جعل و لقب حیی الخولانی است که از ابی ذر روایت کرده و پسرش سعید از او روایت کرده است.
جعلی یا فرضی ( انگلیسی: Fake ) یک مجموعه تلویزیونی جنایی - کمدی سیاه هندی است که توسط راج و دی کی ساخته، تهیه و کارگردانی شده است، که با سیتا منون و سومان کومار این سریال را نوشته اند. در این فیلم شاهد کاپور، ویجی ستوپاتی، کی کی منون، راشی خانا و بووان آرورا به ایفای نقش می پردازند و داستان هنرمندی سرخورده را روایت می کند که تصمیم می گیرد پول تقلبی به دست آورد.
جعلی که در ابتدا به عنوان یک فیلم در سال ۲۰۱۴ در نظر گرفته شد، تا سال ۲۰۱۹ به یک مجموعه تلویزیونی تبدیل شد. تصویربرداری اصلی در ژوئیه ۲۰۲۱ در بمبئی آغاز شد. فیلمبرداری همچنین در علیبگ، گوا، نپال و اردن انجام شد. ساچین - جیگر و تانیشک باغچی آهنگ ها را ساخته اند، در حالی که کتان سودا آهنگسازی را انجام داده است. این سریال با سریال جاسوسی راج و دی کی تداوم دارد.
این مجموعه هشت قسمتی در ۱۰ فوریه ۲۰۲۳ در آمازون پرایم ویدئو منتشر شد. جعلی نقدهای مثبتی دریافت کرد و به عنوان پربیننده ترین سریال هندی مطرح شد. تا پایان فوریه ۲۰۲۳، کاپور تأیید کرد که سریال فصل دوم نیز خواهد داشت.
ساختگی، قلّابی، اخبار جعلی.