تملیک در زبان فارسی به معنای انتقال مالکیت یا در اختیار قرار دادن چیزی به دیگری است. این واژه به طور خاص در زمینههای حقوقی و اقتصادی به کار میرود و به فرآیندهایی اشاره دارد که در آن یک شخص یا نهاد مالکیت یک دارایی، مال یا حق را به شخص یا نهاد دیگر منتقل میکند.
ویژگیها و کاربردها
انتقال مالکیت: این اصطلاح به معنای واگذاری مالکیت به شخص دیگر است. این عمل میتواند شامل داراییهای مختلفی مانند املاک، خودرو، داراییهای مالی و غیره باشد.
قراردادها: در بسیاری از موارد، تملیک در قالب قراردادهای رسمی انجام میشود که در آن شرایط و ضوابط انتقال مالکیت مشخص میشود.
قوانین و مقررات: این عمل تابع قوانین و مقررات مربوط به مالکیت و انتقال داراییها است و ممکن است نیاز به ثبت یا تأیید قانونی داشته باشد.
تملیک در حقوق اسلامی: در فقه اسلامی، تملیک به عنوان عملی مشروع و قانونی در نظر گرفته میشود و شرایط خاص خود را دارد.
تملیک. [ ت َ ] ( ع مص ) مالک گردانیدن کسی را بر مالی یاچیزی. ( غیاث اللغات ) ( از اقرب الموارد ). ملک گردانیدن چیزی، کسی را. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || پادشاه گردانیدن. ( تاج المصادر بیهقی ). پادشاه کردن. || خمیر نیکو و سخت ساختن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || خشک کردن و سخت نمودن چوب را به آفتاب. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || ازدواج کردن با زن. ( از اقرب الموارد ). || ( اِ ) تصرف و مالکیت. ( ناظم الاطباء ).
(تَ ) [ ع. ] (مص م. ) دارا کردن، مالک گردانیدن.
۱. مالک گردانیدن، دارا کردن.
۲. کسی را مالک چیزی کردن، چیزی را به ملک کسی درآوردن.
( مصدر ) دارا کردن خداوند گردانیدن مالک گردانیدن. جمع: تملیکات.
[ویکی فقه] مالی را به ملک دیگری در آوردن را تَملیک گویند و از آن در بابهای عقود نظیر تجارت، قرض، رهن، صلح، مضاربه و هبه سخن رفته است.
تملیک به معنای فراهم کردن اسباب آن امری مباح است، لیکن گاهی به سبب عارضهای مستحب میشود، مانند صدقه یا وام دادن به مؤمن نیازمند و گاهی حرام میشود، مانند خرید و فروش بعد از اذان روز جمعه در صورت وجوب نماز جمعه و در پارهای موارد واجب میگردد، مانند تملیکی که در عقد لازم شرط شود و یا به سبب نذر و عهد یا قسم بر انسان واجب گردد.
ارکان تملیک
ارکان تملیک عبارت است از تملیک کننده، قبول کننده تملیک، مورد تملیک و سبب تملیک.
در تملیک کننده و قبول کننده تملیک، اهلیّت برای تملیک و تملّک شرط است مورد تملیک یا عین خارجی است، مانند زمین و خانه و یا منفعت، مانند سکونت در خانه و یا انتفاع، مانند استفاده از مال عاریه ای، از قبیل ظرف.
سبب تملیک عبارت است از عقد یا معاوضی است؛ بدین معنا که تملیک در مقابل عوض صورت میگیرد، مانند بیع و اجاره و یا غیر معاوضی (مجّانی و بدون عوض)، مانند هبه، صدقه و عاریه.
آثار تملیک
اثر تملیک، جواز هر نوع تصرف مشروع در مال مملوک، از قبیل فروختن، بخشیدن و قرض دادن است.
دارا کردن، مالک گردانیدن.