بیرون کردن

بیرون راندن، طرد کردن، اخراج کردن، بیرون انداختن

وارد کردن، آوردن، پذیرفتن

بیرون کردن. [ ک َ دَ ] ( مص مرکب ) راندن. بدر کردن. برون کردن. خارج ساختن. اخراج کردن. نفی کردن. طرد کردن:
کنون دشمن از خانه بیرون کنیم
وزین پس بر این لشکر افسون کنیم.فردوسی.- بیرون کردن نوکری یا عضو اداره ای را؛ اخراج کردن او را. عذر او را خواستن.
|| بیرون آوردن. ( یادداشت مؤلف ):
ای بزفتی علم بگردجهان
برنگردم ز تو مگر بمری
گرچه سختی چو نخکله مغزت
جمله بیرون کنم بچاره گری.لبیبی.مجرد بمعنی نه عارف بدلق
که بیرون کنددست حاجت بخلق.سعدی.رجوع به برون کردن شود.
- از سر بیرون کردن؛ از یاد بردن. فراموش کردن. از خاطر زدودن:
چنین داد پاسخ که ایدون کنم
ز سر نام پرویز بیرون کنم.فردوسی. || درآوردن. استخراج: و آلات شکمش بیرون کردند و از بوی خوش بیاکندند. ( مجمل التواریخ والقصص ). نقت؛ مغز از استخوان بیرون کردن. ( تاج المصادر بیهقی ). نتل؛ خاک از چاه بیرون کردن. ( تاج المصادر ). || درآوردن. کندن. جدا کردن، چنانکه جامه و کفش از تن و پای. ( یادداشت مؤلف ):
همه جامه رزم بیرون کنید
همه خوبکاری به افزون کنید.فردوسی.بدو گفت رستم که ایدون کنم
شوم جامه راه بیرون کنم.فردوسی.خلع؛ بیرون کردن جامه و مانند آن. ( ترجمان القرآن ): آن جامه... از من بیرون کرد و آن جامه ها را در من پوشانید. ( اسرارالتوحید ص 54 ). || بریدن. جدا کردن: شمربن ذی الجوشن سر حسین بیرون کرد و عبیداﷲبن زیاد آن سر وی با زنان و کودکان خرد اسیر کرد و بشام فرستاد. ( تاریخ سیستان ). لیث بن فضل او را بگرفت و دست و پای او بیرون کرد. ( تاریخ سیستان ).
- بیرون کردن پوست؛ سلخ. کندن پوست. باز کردن پوست. جدا کردن پوست از اندام:
باز لگدکوبشان کنند همیدون
پوست کنند از تن یکایک بیرون.منوچهری.آنگاه بهرام بفرمود تا پوست او بیرون کردند و بکاه بیاگندند. ( فارسنامه ابن البلخی ص 65 ).
|| جدا کردن. برداشتن. کنار گذاشتن: بخیلی میکرد و زکوة خدایی از مال بیرون نمیکرد. ( قصص الانبیاء ص 115 ). || خلع کردن. برکنار کردن: بعد از مطیع پسر او طایع بود... بهاءالدوله ویرا الزام کرد تا خود را از خلیفتی بیرون کرد و پاره ای گوش او ببرید. ( ترجمه طبری بلعمی ).

( مصدر ) ۱ - خارج کردن اخراج کردن. ۲ - استثنا کردن.

espellere
sfrattare