رنگدانه

مواد رنگین مختلف که به مواد دیگر رنگ می دهد، پیگمان.

دانه هریک ازموادرنگی بدن، پیگمان

{pigment} [شیمی، مهندسی بسپار علوم و فنّاورى رنگ] ماده ای به شکل ذرات ریز که در پیوستار (medium ) حل نمی شود و به دلیل داشتن ویژگی های نوری و حفاظتی و/ یا تزیینی از آن استفاده می کنند

رنگ دانه (pigment)
در زیست شناسی، هر مولکول شیمیایی که نور مرئی را بازبتاباند، از خود عبور دهد، یا هر دو عمل را صورت دهد. رنگ رنگ دانه به جذب گزینشی طول موج های خاصی از نور در آن و بازتاب بقیۀ طول موج ها بستگی دارد. مثلاً، کلروفیل رنگ دانه ای گیاهی است که نور را در بخش های بنفش ـ آبی و نارنجی ـ سرخ طیف نور جذب و انرژی آن را به انرژی شیمیایی تبدیل می کند. در عین حال، کلروفیل نور بخش های سبز و زرد طیف را باز می تاباند و به همین علت سبز به نظر می رسد. رنگ دانه ها به لحاظ شیمیایی به چند دستۀ بزرگ تقسیم می شوند، اما غالباً آن ها را به دو دستۀ اصلی تقسیم می کنند. دستۀ نخست شامل رنگ دانه هایی است که نیتروژن دارند و دستۀ دوم را رنگیزه های فاقد نیتروژن تشکیل می دهند.

💡 اخرا یک رنگدانه طبیعی موجود در خاک است که ترکیبی از اکسید آهن و رس و ماسه است.

💡 سرطان پوست (چه از نوع سلول پایه‌ای و چه از نوع سلول فلسی) مستقیماً با میزان قرار گرفتن در معرض آفتاب (که بر حسب دو عامل رنگدانه‌های پوست و ساعات زیر آفتاب بودن معین می‌شود) ارتباط دارد.

💡 به دلیل ژن مغلوب و شناخته شده‌است که همه مهره‌داران از جمله انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. برخلاف انسان، جانوران دیگر دارای رنگدانه‌های متعددی هستند و برای آنها، زالی به عنوان یک بیماری ارثی در نظر گرفته می‌شود که با نبود ملانین به ویژه در چشم‌ها، پوست، مو، پوسته‌ها، پرها یا کوتیکول مشخص می‌شود.

💡 رنگدانه‌ها موادی هستند که برای رنگ کردن و دادن خاصیت رنگی به پلیمر استفاده می‌شود و شامل رنگدانه‌های آلی و معدنی می‌شود.

💡 رنگدانه آبی پروس اهمیت بالایی دارد زیرا اولین رنگدانه آبی پایدار بود که به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت. نقاشان اروپایی ما قبل، از تعدادی رنگدانه مانند رنگ نیلی، مینای لاجوردی، بنفش تیرین و اولترامارین بسیار گران قیمت ساخته شده از لاجورد استفاده کرده بودند. نقاشان ژاپنی و هنرمندان چاپ چوب نیز تا قبل از شروع واردات آبی پروس از اروپا، به رنگدانه آبی با ماندگاری بلند مدت دسترسی نداشتند.