هیچ

هیچ مفهومی است که به‌طور کامل عدم وجود هر چیزی را توصیف می‌کند. واژه هیچ معمولاً به همراه اسم و با فعل منفی به‌کار می‌رود تا ویژگی یا حکمی را از تمام اعضای یک مجموعه یا نوع خاص سلب کند. همچنین، هیچ به معنای عدم، نابودی و نیز فاقد ارزش و اعتبار است. در فلسفه جدید غرب و همچنین در فلسفه شرق و عرفان اسلامی، این مفهوم به دو معنای کاملاً متضاد اشاره دارد. در فلسفه جدید، هیچ به معنای نیستی است، در حالی که در عرفان شرق، به معنای عطش و تمایل به کشف حقیقت تعبیر می‌شود. در اشعار خیام، این مفهوم و بیهودگی، به رغم هر آنچه که باشد، به سوی حقیقت هدایت می‌شود و ارتباطی با نهیلیسم ندارد. دلبستگی خیام به زندگی و ترس از مرگ، هستی و نیستی را به یک معنا پیوند می‌زند. تناقض‌های موجود در اشعار خیام، مانند جبر و اختیار و مرگ و زندگی، تنها در صورتی قابل درک هستند که از دیدگاه دیالکتیکی به آن‌ها نگاه کنیم تا بیهودگی و اشتیاق به زندگی در کنار یکدیگر مفهوم پیدا کنند. به اعتقاد خیام، اگر زندگی به طور عمیق اندیشیده نشود، ارزش زیستن ندارد و پوچی به کیفیت زندگی مربوط می‌شود، نه به کمیت آن. در حالی که نهیلیسم با ایجاد ناتوانی در شناخت، تخریب ارزش‌ها و بی‌معنایی دنیا، پیامدهای ویرانگری را به همراه دارد. در قرن بیستم، بسیاری از هنرمندان، منتقدان و فیلسوفان در آثار خود به مضامین نهیلیستی پرداخته‌اند.