ناکام

ناکام. ( ص مرکب، ق مرکب ) نامراد. ( برهان قاطع ) ( انجمن آرا ). ( از: نا ( نفی، سلب )+ کام ). ( برهان قاطع چ معین ). ناکامیاب. ناکامروا. به کام نارسیده. آنکه بآرزوی خود نرسیده:
بدانجایگه رفت ناکام شاه
سر آمد بدو تخت و تاج و کلاه.فردوسی.نه چون من بود خوار و برگشته بخت
به دوزخ فرستاده ناکام رخت.فردوسی.بزاد و به سختی و ناکام زیست
بدان زیستن سخت باید گریست.فردوسی.به کس نیز دختر دل اندرنبست
که ناکام شاهی برفتش ز دست.اسدی ( گرشاسب نامه ).ناکام شدم به کام دشمن
تا خود ز توام چه کام روزی است.خاقانی.چو در بازی صناعت کرد بهرام
ز عرصه شاه بیرون رفت ناکام.نظامی.تا نخیزد کسی ز جا ناکام
دیگری کامکار ننشیند. ؟ || ناامید. محروم. بی کام. ( از ناظم الاطباء ). ناموفق. ناکامگار. ناکامیاب. مأیوس. نومید:
از آن بیشه ناکام بازآمدند
پر از ننگ و دل پرگداز آمدند.فردوسی.چو خشنود گردد ز ما شهریار
نباشیم ناکام و بدروزگار.فردوسی.در آب و آتش هرگز نرفت جز ناکام
برون نیامد جز کامگار از آتش و آب.مسعودسعد.ناکام کشیده داشتم دست
چون پای غم تو درمیان بود.عطار.مپسند از این بیش خدا را که برت
آیم به امید کام و ناکام روم.مشتاق اصفهانی.- به ناکام؛ به ناکامی. محرومانه. نومیدانه. به ناامیدی و حرمان. بخلاف میل و آرزو: از آن وقت باز که به ناکام از آنجا بازگشتم به ضرورت چه نالانی افتاد. ( تاریخ بیهقی ص 54 ). چون شنودند که سالار بگتغدی و لشکر ما به ناکام از نسا بازگشتند. ( تاریخ بیهقی ص 501 ).
چند صبح آیم و از خاک درت شام روم
از سر کوی تو خود کام به ناکام روم.وحشی. || ناخواست. ناچار. لاعلاج. ( برهان قاطع ) ( از ناظم الاطباء ). ناچار. بالضرور. ( غیاث اللغات ). کرهاً. جبراً. قسراً. ضرورةً:
بدو داده ناکام گنج و سپاه
همان مهر شاهی و تخت و کلاه.فردوسی.جز از رفتن آنجا ندیدند روی
به رفتن نهادند ناکام روی.فردوسی.چو آگاه شد باربد زآنکه شاه

(ص. ) محروم، نامراد.

۱. ویژگی کسی که در سنین جوانی درگذشته است.
۲. کسی که به مقصود آرزوی خود نرسیده است، نامراد.
۳. (قید ) از روی ناکامی.
* به ناکام: (قید ) [قدیمی] ناکامانه، از روی ناکامی.
* ناکام وکام: خواه وناخواه.

محروم، نامراد، کسی که به آرزوی خودنرسیده باشد
( صفت ) ۱ - آنکه بارزوی خودنرسیده نامراد. توضیح ( درافغانستان ) مردودردشده. ۲ -( صفت ) ناامیدمحروم مایوس مقابل کامگارکامیاب. در آب و آتش هرگز نرفت جز ناکام برون نیامد جز کامگار از آتش و آب. ( مسعودسعدلغ. ) ۳ - ناخواست ناچارجبراکراها: بدو داد ناکام گنج و سپاه همان مهر شاهی و تخت و کلاه. ۴ - ناخشنود ناراضی: نگهبان بندوی بهرام بود که از بند او سخت ناکام بود. ( شا.لغ. ) ۵- ناکامی نامرادی: زدستوروگنجوروزتاج وتخت زکمی وبیشی وناکام وبخت... ( شا.لغ. ) یابه ناکام.۱ - محرومانه نومیدانه: [شنودند که سالار بکتغدی و لشکر ما بناکام از فسابازگشتند] ۲ - باکراه بناخواست: [ بناکام دردین آوردن نیست ]
بخاری از شاعران قرن یازدهم و از ملازمان امام قلی خان است.

محروم، نامراد.

💡 اولم رام نمودی به دل آرامی‌ها آخرم سوختی از حسرت ناکامی‌ها

💡 چو جام غم انجام ایشان ننوشی چو مدح به ناکام ایشان چه خوانی

💡 پس از مرگ آلفرد بزرگ در سال ۸۹۹، برادر کوچکتر اتلهلم که نامش اتلولد بود، ایستادگی‌ای ناکام در برابر جانشینی فرزند آلفرد داشت.

💡 ز دل تنگی شدم بر بام ناکام که ای من خاک بادی کاید از بام

💡 ناکامی ما هست چو کام دل دوست کام دل ما همیشه ناکامی باد

💡 گر وصالت حاصل آید سهل باشد روزگاری برامید شهد عشرت زهر ناکامی چشیدن