زبان آذری

( زبان آذری ) زبان آذری. [ زَ ن ِ ذَ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) لهجه ای از فارسی قدیم که در آذربایجان متداول بوده و اکنون نیز در بعضی از قراء این ایالت و بعض نواحی قفقاز بدان تکلم کنند. در مقدمه برهان قاطع بقلم دکتر معین آمده است: نباید این لهجه ایرانی ( زبان آذری ) را با آذری مصطلح ترکان بمعنی لهجه ترکی مستعمل در آذربایجان اشتباه کرد. برای تعبیر اخیر رجوع شود به دائرة المعارف اسلام. اینک در آذربایجان بقایای آذری کهن بعنوان هرندی، حسنو، قره چولی خلخالی و تاتی تکلم میشود. ( مقدمه برهان قاطع بقلم دکتر معین ص 39 ). رجوع به «زبان آذری » تألیف کسروی و «ایران » و «آذری » شود.

( زبان آذری ) لهجه ای از فارسی قدیم که در آذربایجان متداول بوده است

نیاهندوایرانی
آذری
زبانی از خانواده زبان‌های ایرانی باختری که در منطقه آذربایجان پیش از گسترش زبان ترکی رایج بوده است. زبان ترکی آذربایجانی که شاخه‌ای از زبان‌های ترکی یا اغوزی است. آذری زبان رسمی جمهوری آذربایجان و زبان بومی آذربایجان ایران و شرق ترکیه است. زبان ترکمن‌های عراق نیز بسیار نزدیک به آذربایجانی است
منسوب به آذر، آتشی.
نام زبان قدیم سکنه آذربایجان، اهل آذربایجان.

💡 ریچارد فرای نیز زبان آذری را زبانی گسترده و زبان اصلی در جغرافیای آذربایجان می‌داند. به نظر وی این زبان غالب آذربایجان از قرن چهاردهم میلادی به‌طور تدریجی جایگاهش را به ترکی آذربایجان داد.

💡 این رساله که نخستین اثر جدی کسروی به‌شمار می‌آید که در سطح جهانی نیز بسیار تأثیرگذار بوده‌است و منجر به نظریه جدیدی در ایران در مورد وجود ریشه ایرانی در زبان آذری گردید. دانشنامه ایرانیکا در مورد این کتاب کسروی می‌گوید:

💡 در جمهوری آذربایجان این ادبیات به نحو علمی تحقیق و تا حدودی ثبت شده. شمار این گونه پژوهش‌ها در ایران چندان زیاد نبوده است. این بدین دلیل بوده که در آذربایجان ایران، تعلیم و آموزش به زبان آذری در مدارس ممنوع است و آگاهی نوشتاری نیز بدین سبب از زبان مادری اندک می‌باشد.

💡 تا قبل از ترک سازی، عموم مردم این مناطق به شاخه ای از زبان‌های آریایی موسوم به زبان آذری سخن می‌گفتند

💡 زبان آذری زبان باستانی سرزمین آذربایجان و زبانی از خانواده زبان‌های آریایی است و ارتباطی با زبان ترکی آذربایجانی ندارد.