رهین

«رهین» واژه‌ای فارسی و عربی‌منش است که در لغت به معنای بستگی، گرو، یا تحت تصرف بودن آمده است. در فقه و حقوق، «رهين» به اموالی گفته می‌شود که به عنوان ضمانت یا گرو نزد دیگری گذاشته شده‌اند تا انجام تعهد یا دین تضمین شود. شخصی که چیزی را به گرو می‌گذارد را مرهِن و کسی که مال گرو را دریافت می‌کند را مرهُون‌له می‌نامند. «رهین» می‌تواند به هر چیزی که در گرو و امانت قرار گرفته باشد نیز اطلاق شود، چه نقدی و چه غیر نقدی. در کاربرد ادبی و عرفانی، این واژه گاهی به معنای وابستگی یا اسارت دل و فکر به کسی یا چیزی به‌کار رفته است. این کلمه در متون کلاسیک فارسی و عربی، هم در حقوق و معاملات و هم در ادبیات دیده می‌شود. در اصطلاح، «رهین بودن» یعنی چیزی تحت کنترل یا تضمین دیگری قرار داشتن و نمی‌تواند آزادانه تصرف شود. بنابراین «رهین» یعنی مال یا چیزی که گرو گذاشته شده یا تحت ضمانت و وابستگی است، چه در امور مالی، چه در معناهای استعاری و ادبی.

لغت نامه دهخدا

رهین. [ رَ ] ( ع ص، اِ ) گروی. ( منتهی الارب ). گروگذاشته شده. مرهون. ( یادداشت مؤلف ). گروکرده شده. ( آنندراج ) ( غیاث اللغات ). گروکرده. ( دهار ) ( از اقرب الموارد ):
اگر من به حب محمد رهینم
تو چونی عدوی رهین محمد.ناصرخسرو.هیبت و رای ترا هست رهی و رهین
خسروچارم سریر شحنه پنجم حصار.خاقانی.ره امان نتوان رفت و دل رهین امل
رفوگری نتوان کرد و چشم نابینا.خاقانی.از پی خون خسان تیغ چه باید کشید
چون ملک الموت هست در کف رأیت رهین.خاقانی.درآمد پیش پیر ما به زانو
بدو گفت ای رهین آب و جاهی.عطار.ای شده تو صبح کاذب را رهین
صبح صادق را تو کاذب هم مبین.مولوی.که اهل مشرق و مغرب به شکر نعمت او
چو اهل مصر به انعام یوسفند رهین.سعدی. || کفیل. ضامن. ( فرهنگ فارسی معین ). مسؤول. مأخوذ ضامن. ( یادداشت مؤلف ).
- رهین الشی؛ آنچه بدان آن چیز رابازدارند. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ).
- رهین منت کسی بودن؛ مرهون نیکی و محبتهای او بودن. مدیون مهر و محبت و نیکی وی بودن.
|| ( اِ ) ج ِ رَهن. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). رجوع به رهن شود.
رهین. [ رَ ] ( اِخ ) لکهنوی. برهان علی خان فرزند معزالدین خان. از شاعران پارسی گوی قرن سیزدهم هجری هند بود. بیت زیر از اوست:
به اظهار غم دوری و عرض حال مشتاقی
زبان فرسوده در کام و حکایت همچنان باقی.( از فرهنگ سخنوران ) ( قاموس الاعلام ترکی ).رجوع به فرهنگ سخنوران شود.

فرهنگ معین

(رَ ) [ ع. ] (ص. ) ۱ - گرو گذاشته شده. ۲ - کفیل، ضامن.

فرهنگ عمید

گروگذاشته شده، مرهون.

فرهنگ فارسی

مرهون، گرو، گروگ اشته
( صفت ) ۱ - گروگذشته شده مرهون. ۲ - کفیل ضامن.
لکهنوی. برهانی علی خان فرزند معزالدین خان از شاعران پارسی گوی قرن سیزدهم هجری هند بود.

دانشنامه اسلامی

[ویکی الکتاب] معنی رِهِینَ: گِرو - در گِرو (رهن و رهین و مرهون آن چیزی است که به عنوان وثیقه و گرو به کسی میدهی و از او چیزی قرض میکنی و چون هر جا این کلمه به چشم بخورد تصوری از معنای حبس و نگهداری به ذهن میرسد، لذا این کلمه را در حبس هر چیزی نیز استعمال کردند، هر چند که ربطی...
معنی رَهِینَةٌ: گِرو - در گِرو (رهن و رهین و مرهون آن چیزی است که به عنوان وثیقه و گرو به کسی میدهی و از او چیزی قرض میکنی و چون هر جا این کلمه به چشم بخورد تصوری از معنای حبس و نگهداری به ذهن میرسد، لذا این کلمه را در حبس هر چیزی نیز استعمال کردند، هر چند که ربطی...
ریشه کلمه:
رهن (۳ بار)

ویکی واژه

گرو گذاشته شده.
کفیل، ضامن.

جمله سازی با رهین

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 رهین منّت دریا نمی توان گشتن بگو به ابر، ز چشم من آب بردارد

💡 از پی خون خسان تیغ چه باید کشید چون ملک الموت هست در کف رایت رهین

💡 با هر محیط، خویش، نه هم‌رنگ می‌کنم نی لحن خود، رهین هر آهنگ می‌کنم

💡 علم رهین وی است عالم و اعلم چه شد دل حرم خاص اوست عرش معظم چه شد

💡 صاحب گاوش بدید و گفت هین ای بظلمت گاو من گشته رهین

💡 به تلخ عیشی تن در دهد هر آندل کو به عشوه لب شیرین تو رهین گردد