استیعاب

استیعاب.[ اِ ] ( ع مص ) گرفتن. فراگرفتن. همگی چیزی فراگرفتن. کمال. استکمال. همه را فرارسیدن. ( تاج المصادر بیهقی ). استغراق. همه را فارسیدن. ( زوزنی ). همه را فراگرفتن از اول تا آخر و تمام گرفتن. ( غیاث ). همگی چیزی گرفتن. ( منتهی الارب ): بعد از استیعاب ابواب آداب و استکمال جمال حال بخدمت آلتونتاش خوارزمشاه موسوم شد. ( ترجمه تاریخ یمینی ص 284 ). در جملگی دیار خراسان از اشراف سادات بمکنت و یسار... و بسطت باع و استیعاب اسباب ارتفاع درگذشته. ( ترجمه تاریخ یمینی ص 281 ). || از بن برکندن. ( تاج المصادر بیهقی ) ( زوزنی ). استیصال. از بیخ برکندن. و منه الحدیث فی الانف: اذا استوعب جدعه، الدیة اذا لم یترک منه شی ٔ. ( منتهی الارب ).
- استیعاب کردن؛ فراگرفتن.

( اِ ) [ ع. ] (مص م. ) گرفتن، فراگرفتن.

بررسی کامل و همه جانبۀ یک موضوع.

( مصدر ) گرفتن فرا گرفتن همگی چیزی را فرا گرفتن.

[ویکی فقه] فراگیری و شمول را استیعاب گویند و عنوان استیعاب در بسیاری از باب ها مانند طهارت، صلات، خمس، حج، دین و قصاص به کار رفته است.
تفاوت استیعاب با استغراق در اصل آن است که استغراق در مواردی به کار می رود که دارای افرادی باشد، مانند کلیّات و مطلقات، بر خلاف استیعاب که صرف شمول، مصحّح اطلاق آن است، لیکن استغراق در فقه، به معنای استیعاب به کار رفته است.
استیعاب در وضو و غسل
شستن اعضای وضو و همۀ بدن هنگام غسل به نحو استیعاب- به معنای جاری ساختن آب به همۀ آن مواضع- واجب است، لیکن در مسح سر- چه از عرض یا طول- و نیز به قول مشهور در مسح پا از عرض، در وضو استیعاب واجب نیست و مسمّای مسح، کفایت می کند.
استیعاب در مسح پا در وضو
به قول مشهور، در مسح پا از طول، استیعاب به معنای مسح سر انگشتان تا برآمدگی روی پا یا مفصل- بنابر اختلاف اقوال- واجب است.
استیعاب در وضوی جبیره
...

گرفتن، فراگرفتن.

💡 استیعاب الوجوه الممکنة فی صنعة الاصطرلاب: در باب ارائهٔ روش‌های مختلف ساخت انواع اسطرلاب است.

💡 استاد امجد اکرم«محرم» هم به حکم دید و شنید و برخورد و رسید وی را به احاطه و استیعاب از همه خوشتر شناسد. چنانچه فر توسط پاک سجیت و پاکیزه رویت، خدام اجل اسعداکرم والا، انجام این خدمت را بر او مقطوع دارد، حجی مشکور گزارده خواهد شد. و حضرت اشرف امجد را نیز از دستگیری این پیر خسته ثوابی موفور خواهد رست. پس از اتمام عریضه معلوم شد مکه نیست... کشته نینواست. اگر مقدر باشد نشر توجه والا میسر خواهد ساخت.

💡 حافظ بن عبدالبر در استیعاب ضمن ذکر عماربن عبدالرحمن بن ادی گفت: من و هشتصد تن دیگر از بیعت کنندگان بیعت رضوان به همراه علی بن ابیطالب در جنگ صفین بودیم و از ما شصت تن شهید شدند که عمار بن یاسر بین ایشان بود.

💡 یکی از ابزارهایی که اختراع کرد پرگار تام است که به کمک آن می‌توان خطوط و دایره و بیضی و هذلولی و سهمی را ترسیم کرد. ابوریحان بیرونی در رساله «استیعاب الوجوه الممکنه فی صنعه الاسطرلاب» از «کتاب پرگار تام» کوهی نام برده و نوشته است که «شیخ ابوسهل ویجن بن رستم کوهی، رساله ای دربارهٔ ساختن و بکار بردن پرگار تام نوشته است که در آن روش ترسیم مقاطع مخروطی را بیان کرده است».

💡 اما کمال مسح بمذهب شافعی در تکرار است، و مذهب ابو حنیفه در استیعاب، و حجت شافعی آنست که رسول خدا وضو کرد، و مسح سر سه بار کشید، بیک روایت آن گه چون فارغ شد گفت: «هذا وضویی، و وضوء الانبیاء قبلی، و وضوء خلیلی ابراهیم (ع)».