اصطلاح «اکباتانا» (به یونانی: Ἀκβατάνα) به نام باستانی شهر همدان در ایران اشاره دارد. این نام در منابع تاریخی و جغرافیایی یونانی و رومی بهکار رفته و در زبانهای مختلف به صورتهای مختلفی ثبت شده است. در دوران هخامنشیان، اکباتانا به عنوان یکی از پایتختهای تابستانی شاهان هخامنشی شناخته میشد. این شهر در متون تاریخی به عنوان شهری با معماری ویژه و دیوارهای رنگی توصیف شده است.
هرودوت، مورخ یونانی، در آثار خود از اکباتانا به عنوان پایتخت تابستانی داریوش بزرگ یاد کرده است. اکباتانا در تاریخ ایران باستان جایگاه ویژهای داشته و در دورههای مختلف به عنوان مرکز سیاسی و فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است. امروزه، این شهر با نام همدان شناخته میشود و همچنان یکی از شهرهای مهم و تاریخی ایران به شمار میرود.