معنی لغوی
کلمه بختیاری از ترکیب دو بخش «بخت» و «یاری» تشکیل شده است که در زبان فارسی معنایی بسیار مثبت و خوشایند دارد. بخت به معنای سرنوشت، اقبال، قسمت و نصیب است و یاری به معنای همراهی و یاریرسانی است. بنابراین، بختياری به معنای داشتن بخت خوب، خوشبختی، سعادت، کامیابی و همراهی دولت و اقبال است. این واژه نشاندهنده وضعیتی است که در آن فرد یا جمعی از مردم از نظر نصیب و اقبال در زندگی، موفق و خوششانس هستند.
مردم یک ایل
بختیاری یکی از ایلات بزرگ و مهم قوم لر در جنوب غرب ایران هستند که به دلیل تاریخ غنی، فرهنگ خاص و ساختار اجتماعی منحصر به فردشان شناخته شدهاند. این قوم در استانهای خوزستان، چهارمحال و بختياری، اصفهان و لرستان به طور گستردهای زندگی میکنند و سرزمین اصلی آنها که به «سرزمین یا ناحیه بختياری» معروف است، شامل کوهها و دشتهای وسیعی در این مناطق میشود. این ایل از دو شاخه بزرگ به نامهای چهارلَنگ و هفتلَنگ تشکیل شده است که هر کدام شامل تعدادی باب و هر باب متشکل از چندین طایفه است.
نام گویش
گویش بختیاری یکی از شاخههای زبان لری است که در گروه زبانهای جنوب غربی ایران قرار دارد. این گویش توسط مردم بختياری که به عنوان «لر بزرگ» شناخته میشوند، مورد استفاده قرار میگیرد. زبان لری یکی از زبانهای ایرانی و از خانواده زبانهای هندواروپایی است که در مناطق غرب و جنوب غرب ایران رایج است، و این گویش یکی از شاخههای مهم و شناخته شده آن به شمار میآید.
مقامی در موسیقی ایرانی
در موسیقی سنتی ایران، بختیاری نام یکی از مقامها یا دستگاهها است. مقامها در موسیقی ایرانی ساختارهای صوتی خاصی هستند که شامل مجموعهای از نتها و فواصل موسیقیایی میشوند و هر مقام احساس و حالتی ویژه را منتقل میکند. این مقام با حالتی دلنشین و پر انرژی شناخته میشود و در برخی از موسیقیهای محلی و سنتی ایران به کار میرود.
بختیاری. [ ب َ ] ( حامص مرکب ) نیک بختی. اقبال. ( ناظم الاطباء ). خوشبختی. سعادت. همراهی دولت و اقبال:
چشم است بختیاری و در چشم دیده ای
جسم است کامکاری و در جسم جانیا.ابوالفرج رونی.به کامکاری بر پیشگاه ملک نشین
به بختیاری اندر سرای عدل خرام.مسعودسعد سلمان.زیادت بخت باد از بختیاری
که پشتیوان پشت روزگاری.نظامی.گر افکنْد بر کار تو بخت نور
من از بختیاری نیم نیز دور.نظامی.|| تمول. دولت. ( ناظم الاطباء ).
بختیاری. [ ب َ ] ( اِ ) نام مقامی در یکی از دستگاههای موسیقی ایران. و رجوع به مجمعالادوار نوبت سوم ص 100 شود.
بختیاری. [ ب َ ] ( اِخ ) اهوازی.از شعرای قدیم فارسی زبان بود. مرحوم نفیسی گوید: شعرای پیش از رودکی و حتی معاصرین او را اغلب بنام اصلی خویش خوانده اند چون شهید بلخی و ابوالمؤید بلخی وابوالمثل و غیرهم تنها از اسلاف رودکی، بختیاری اهوازی و مسعودی مروزی را میتوان نام برد که به تخلص معروف گشته اند هرچند که مسعودی نیز تخلص واقعی نیست و نام قبیله و نسبت اوست. ( آثار و احوال رودکی ص 467 ).
بختیاری. [ ب َ ] ( اِخ ) نام ایلی است در ایران که میان اصفهان و شوشتر مسکن دارند. ایل بختیاری در ابتدای مشروطه خدمت به آزادی ایران کردند. ( فرهنگ نظام ). نام طایفه ای که در پائین اصفهان و خوزستان منزل دارند و بیشتر آنها صحرانشینند. ( ناظم الاطباء ). قوم بختیاری محل و مکان معینی از قدیم الایام تا چند سال اخیر نداشتند و ییلاق و قشلاق میکردند و در مکانهای مختلف مانند فارس و خوزستان رفت وآمد داشتند، اکنون در همان محلهای سابق خود خانه ساخته و منزل نموده و زراعت می کنند. دو ایل در بختیاری موجود بوده است: چهارلنگ و هفت لنگ. این اقوام بیشتر در چهارمحال اصفهان و رامهرمز و شوشتر و دزفول وقلعه تل مال امیر ( ایذه ) و باغ ملک و مسجدسلیمان سکنی دارند. ( جغرافیای غرب ایران ص 83 ). هفت لنگ شامل 55 تیره و چهارلنگ دارای 24 تیره است و در حدود 400 هزارتن جمعیت دارد و برخی آنانرا منسوب به طوایف باکتریال و باختریان دانسته اند. و رجوع به سردار اسعد و کرد و پیوستگی نژادی او ص 8 و 58 و تذکرةالملوک شود.
بختیاری. [ ب َ ] ( اِخ ) از ایلات اطراف تهران، ساوه، زرند و قزوین که مرکب از 50 خانوار است. ییلاقشان کوههای البرز و قشلاقشان جاجرود است. ( از جغرافیای سیاسی کیهان ).
۱. نیک بختی، اقبال.
۲. (اسم ) (موسیقی ) گوشه ای در دستگاه همایون.
ایل بختیاری ایلی ساکن چهار محال و بختیاری که به دو دسته هفت لنگ و چهار لنگ تقسیم می شوند و بیشتر به گله داری و استفاده از جنگل قناعت می کنند زیرا که کوهستان این ناحیه تماما از جتگلهای انبوه مستور می باشد. این ایل عموما به ییلاق و قشلاق می روند و بعضی نیز در جنگلها اقامت دایمی دارند. گرمسیر آنها در دشت خوزستان و اراضی بهبهان است و مدت اقامت آنان در سرد سیر چهار ماه و در گرمسیر شش ماه است و دو ماه دیگر سال را در عبور و مرور هستند. حیوانات اهلی آنها از جنس: اسب مادیان الاغ گاو و گوسفند می باشد. بواسطه محصور بودن این ایل در محل های صعب العبور زبانشان از اختلاط زبانهای ترک و عرب محفوظ مانده است. مذهب آنان تشیع است. جمعیت آنان را از چهل تا شصت هزار خانوار نوشته اند. یا چهار محال و بختیاری. کوهستان بختیاری که میان اصفهان و فارس و خوزستان قرار گرفته سر چشمه رود خانه های کارون دزفول کرخه و زاینده رود می باشد و سرزمینی است که بواسطه سکونت طوایف بختیاری زراعت آن توسعه نیافته است.
( صفت اسم ) ۱ - منسوب به بختیار ۲ - ( اسم ) ایلی است. ۳ - گوشه ای در دستگاه همایون
ناحیه ایست بین اسپاهان و خوزستان و لرستان و فارس شامل چندین رشته کوه.
اسم: بختیاری (پسر) (کردی)
معنی: خوشبختی، کامرانی، یکی از تیرةهای بزرگ کرد لرستان، یکی از لهجةهای زبان کردی ( نگارش کردی
بختیاری از گویش های لری که در قلمرو بختیاری، از غرب اصفهان تا دزفول و شوشتر، رواج دارد. جمعیتی که به این گویش سخن می گویند نزدیک به ۶۰۰ هزار نفرند که شامل طوایف بزرگ چهارلنگ و هفت لنگ می شود.
[ویکی فقه] بختیاری (ابهام زدایی). بختیاری ممکن است اسم برای اشخاص ذیل بوده و یا در معانی ذیل به کار رفته باشد:• ایل بختیاری، از گروه های ایلی کوچنده و لُر زبان جنوب غربی ایران • تاریخ بختیاری، کتابی به زبان فارسی درباره تاریخ ایل بختیاری و سکونت گاه آنان• ثریا اسفندیاری بختیاری، همسر دوم محمدرضا پهلوی• عبدالحسین احمدی بختیاری، فرزند حاج ابوالفتح خان سیف السلطنه ی بختیاری و نواده ی حسنیقلی خان ایلخانی بختیاری• ابراهیم خان ضرغام السلطنه بختیاری، فرزند رضاقلی خان ایل بیگی بختیاری، از سیاستمداران و عرفای عهد قاجاریّه
نیکبختی؛ اقبال.
(موسیقی) گوشهای در دستگاه همایون.
بخشی از استان چهارمحال و بختیاری.
ناحیهای است بین اصفهان و خوزستان و لرستان و فارس، شامل چندین رشتهکوه. و از رشتههای عمده آن یکی زردکوه است که از اطراف آن کوههای دیگری به اسامی مختلف جدا میشود که در دامنه آنها جنگلهای انبوه موجود است. آب و هوا در شمال و مشرق بختیاری سرد و در جنوب گرم است.
نام ایلی است در ایران که میان اصفهان و شوشتر مسکن دارند. دو ایل در بختیاری موجود بوده است: چهار لنگ و هفت لنگ. این اقوام بیشتر در چهارمحال اصفهان و رامهرمز و شوشتر و دزفول و قلعه تل مالامیر (ایذه) و باغملک و مسجدسلیمان سکنی دارند.
💡 همه در کوی بختیاری پوی همه سوی بزرگواری تاز
💡 به نیک اخترت آمد این عید فرخ که دارد تو را جفت با بختیاری
💡 احمدقلی خان صمصام بختیاری (۱۲۸۸ - ۷ آبان ۱۳۵۹) از خوانین ایل بختیاری و نماینده شهرکرد در مجلس شورای ملی بود.
💡 معین ملل کز ازل قسمتش زد به بخت همایون در بختیاری
💡 امام قیس، روستایی از توابع شهرستان بروجن و بخش گندمان در استان چهارمحال و بختیاری است. امام قیس حدود ۷،۰۰۰ نفر جمعیت دارد.و بزرگترین(از نظر مساحت) و پرجمعیت ترین روستا در شهرستان بروجن است.
💡 بلبل گرسنهٔ ده روز، پیشِ مور به دریوزه رفت. گفت: ای عزیز! سخاوت نشان بختیاری است و سرمایهٔ کامکاری، من عمر عزیز به غفلت میگذاشتم، تو زیرکی میکردی و ذخیره میاندوختی، چه شود اگر امروز نصیبی از آن کرامت کنی؟ مور گفت: تو شب و روز در قال بودی و من در حال، تو لحظهای به طراوت گل مشغول بودی و دمی به نظارهٔ بهار مغرور، نمیدانستی که هر بهاری را خزانی و هر راهی را پایانی باشد.
💡 چشم است بختیاری و در چشم نوریا جسم ست کامکاری و در جسم جانیا