لغت نامه دهخدا
جاجیم. ( اِ ) رجوع به جاجم شود.
جاجیم. ( اِ ) رجوع به جاجم شود.
(اِ. ) نوعی فرش که از نخ های رنگین پنبه ای یا پشمی بافته می شود.
۱. پارچۀ کلُفت شبیه پلاس.
۲. نوعی فرش بدون پرز با ضخامتی نازک تر از پلاس که از نخ های رنگین پنبه ای یا پشمی بافته می شود.
پارچه کلفت شبیه پلاس، نوعی ازفرش که ازپلاس نازکتر، است و آنراازنخهای رنگین پنبهای یاپشمی میبافند
( اسم )۱- فرشی که آنرااز نمد الوان دوزند ۲- اراک وبروجرد ) بافته ای ازپشم تابید. الوان که بسیار زبر و خشن است و بیشتر برای پیچیدن رختخواب و مانند آن بکاررود.
دست بافته ای سنتی که برای زیرانداز، روکرسی و رختخواب پیچ استفاده می شود. در سال های اخیر برای تهیۀ رومبلی و انواع کیف و ساک نیز به کار می رود. ابزار کار جاجیم بافی بسیار ساده و ابتدایی، بیشتر از جنس چوب، ریسمان، و میخ فلزی است. این ابزار عبارت اند از سه پایۀ جاجیم بافی، هاف، چوبی برای جداکردن تارهای زیر و رو؛ کجو، چوبی برای بالا آوردن تارهای زیر؛ مِتید، چوبی برای جلوگیری از درهم رفتن و مخلوط شدن تارها؛ دفتین، چوبی برای ضربه زدن جهت تراکم پودها. جاجیم به دو گونه بافته می شود: ساده و گل دار. نوع سادۀ آن را پلاس گویند که هیچ نقشی ندارد. نوع گل دار جاجیم، با توجه به کاربرد آن، به دو صورت پشمی و ابریشمی بافته می شود. جاجیم ابریشمی برای برخی از پشتی ها و کیف های ظریف استفاده می شود. روش بافت جاجیم در دستگاه بافندگی مثل روش بافت در دستگاه ساده نساجی دو وَردی است به این طریق که در مرحلۀ اول تارهایِ رو، بالا قرار می گیرند و پود از بین چلّه عبور می کند و در مرحلۀ دوم تارهای زیر بالا قرار می گیرند و پود از بین چلّه عبور می کند. طرح های جاجیم با نام های گوناگونی همچون: بادامی، نگین انگشتر، افشار، جفت بوته، خشتی، ناخن بز، راه راه، سیرکا، و گل و غنچه خوانده می شوند. در ایران جاجیم های آذربایجان، به ویژه خلخال، معروف است. در دیگر مناطق از جمله مشکین شهر، در بین عشایر مغان و شاهسون و نیز در ایلات شمال خراسان، جاجیم بافی و پلاس بافی رواج دارد.
نوعی فرش که از نخهای رنگین پنبهای یا پشمی بافته میشود.
💡 جاجیم این منطقه در خرداد ماه سال ۱۳۹۷ به نام آلاشت ثبت ملی شد و نشان جغرافیایی ملی دریافت کرد.
💡 دهی است از دهستان ییلاق بخش حومهٔ شهرستان سنندج، واقع در ۲۸ هزارگزی شمال خاوری سنندج، و ۱۰ هزارگزی خاور شوسهٔ سنندج به دیواندره. در دامنه واقع و سردسیر است. سکنهٔ آن ۶۳۵ تن سنی هستند که به کردی سخن میگویند. آب آن از چشمه و محصول آن غلات و شغل مردم زراعت و گله داری است. راه مالرو دارد. صنایع دستی زنان قالیچه، جاجیم و گلیم بافی است. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5)
💡 در فرهنگ جغرافیایی ایران، رزم آرا درباره این ده اینگونه آمده است:آب باریک جزو دهستان زهرا بخش بوئین شهرستان قزوین است.آبوهوای آن معتدل است و دارای ۸ رشته قنات و ۴ چشمه است.تعداد سکنه آن ۵۴۶ است و زبان مردمان آن ترکی است.محصولات آن انگور، بادام، غلات، جاجیم و گلیم است.
💡 با وجود زندگی روستایی و عشایری این منطقه دارای صنایع دستی فراوان از قبیل: قالیبافی، گلیم بافی، جاجیم بافی، حرمی بافی، شیرکی بافی، خورجین بافی، گیوه بافی، لوده بافی، طناب بافی، شال و جوراب بافی، لتف بافی (سیاه چادر عشایر) فعال بوده و تولید میشود.[نیازمند منبع]