افزونگی

{redundancy} [رایانه و فنّاوری اطلاعات، رمزشناسی، مهندسی مخابرات] بخشی از هر پیام که برای افزایش اطمینان یا ستبری (robustness ) به سامانه اضافه شده است و می توان آن را حذف کرد بی آنکه لطمه ای به اطلاعات وارد شود [رمزشناسی] بخشی از یک متن دودویی که فاقد اطلاعات است

افزونگی در علوم مهندسی عبارت است از قرار دادن زیربخش های مشابه در یک سامانه به صورت موازی به طوری که عملکرد کلی سامانه در شرایط اضطرار یا خطا تضمین شود. سامانه در این تعریف می تواند یک موجودیت فیزیکی یا یک سامانهٔ عملیاتی باشد.
برای مثال افزونگی مسیر ( Path ) در سامانه های ارتباطی عبارت است از مسیر اضافی بین دو نقطه از گراف شبکه که به عنوان مسیر یدکی در بحث محافظت ( Protection ) مورد استفاده قرار می گیرد.
مثال دیگر در بحث انتقال گفتار مطرح می شود. دادهٔ ارزشمند و معنی دار در گفتار انسانی ( کلمات ) را می توان با پهنای باند حداقل منتقل کرد. سایر چیزهایی که در نمونه برداری حاصل می شوند بخش هایی هستند که برای درک بهتر کلام یا احساس یا هویت شخص کاربرد دارند.
افزونگی در بحث انتقال شامل داده هایی اضافی است که طی فرایند کدینگ کانال به داده ها افزوده می شوند تا جبران خطاهای احتمالی مسیر را بکنند و داده در صورت از دست رفتن بخشی از آن قابل دستیابی باشد.
افزونگی (نظریه اطلاعات). افزونگی در نظریه اطلاعات تعدادی بیت هستند که به پیام اصلی اضافه می گردند. به معنای دیگر مقدار فضای به هدر رفته برای انتقال مطمئن داده است.
فشرده سازی داده ها روشی برای کاهش یا از بین بردن افزونگی ناخواسته است. درحالی که در چک سام در کانال های ارتباطی دارای نویز با افزونگی به دنبال کشف خطا هستیم.
معیاری برای افزونگی میان دو متغیر، تقابل اطلاعات ( به انگلیسی: Mutual information ) است. معیاری دیگر برای افزونگی میان متغییرهای زیاد همبستگی کل داده ها ( به انگلیسی: Total correlation ) هست.

💡 اگر سیستم‌های رایانه ای در یک اتاق سرور مأموریت حیاتی داشته باشند، از بین بردن نقاط خرابی و حالت‌های مشترک ممکن است از اهمیت بالایی برخوردار باشد. سطح افزونگی مطلوب توسط عواملی تعیین می‌شود از جمله اینکه آیا سازمان در حین فعال شدن سیستم‌های خرابی می‌تواند وقفه را تحمل کند یا باید بدون تأثیرات تجاری یکپارچه باشد. در اینجا به جز افزونگی سخت‌افزار رایانه، تأمین منبع تغذیه خراب و خنک‌کننده مورد توجه است.

💡 محیط ساخته شده نیاز به مقاومت در برابر تهدیدات موجود و در حال ظهور مانند طوفان شدید باد یا زمین لرزه و ایجاد مقاومت و افزونگی در طراحی ساختمان دارد. پیامدهای جدید تغییر شرایط بر کارایی رویکردهای مختلف برای طراحی و برنامه‌ریزی را می‌توان در اصطلاح زیر عنوان کرد.