گداختن

لغت نامه دهخدا

گداختن. [ گ ُ ت َ ] ( مص ) آب کردن. ذوب کردن. حل کردن میعان فلزی یا برف و یخ بوسیله حرارت. مَیع. تَمَیﱡع: فِتنَه ؛ گداختن و در آتش انداختن سیم و زر جهت امتحان. اصطهار؛ گداختن چیزی را. صَهر؛ گداختن چیزی را. صَلج ؛ گداختن سیم را. جَمل ؛ گداختن پیه را. اجمال ؛ گداختن پیه را. اجتمال ؛ گداختن پیه را. هم َّ؛ گداختن پیه را. ( منتهی الارب ). حَم ؛ گداختن پیه. گداختن دنبه. ( تاج المصادر بیهقی ). انمیاع ؛ گداختن روغن. سَبک ؛ گداختن سیم. ( دهار ). گداختن سیم و جز آن و از آن چیزی ساختن. ( تاج المصادر بیهقی ). مَهَمَّه ، هَم ؛ گداختن بیماری اندام کسی را و لاغر کردن. ( منتهی الارب ) :
ای نگارین ز تو رهیت گسست
دلش را گو ببخس و گو بگداز.آغاجی.ایا نیاز بمن یاز و مر مرا مگداز
که ناز کردن معشوق دل گداز بود.لبیبی.بر این روزگاری برآمد براز
دم آتش و رنج آهن گداز
گهرها یک اندر دگر ساختند
وز آن آتش تیز بگداختند.فردوسی.روانت مرنجان و مگداز تن
ز خون ریختن بازکش خویشتن.فردوسی.همی جفت خواهد ز هر مرز و بوم
بسالی گدازد تنش همچو موم.فردوسی.اگر ز آهنی چرخ بگدازدت
چو گشتی کهن باز بنوازدت.فردوسی.اگر چند جان و تن ما گدازی
وگر چند دین و دل ما ستانی.منوچهری.اشک من چون زر که بگدازی و برریزی به زر
اشک تو چون ریخته بر زر همی برگ سمن.منوچهری.دیگهای بزرگ از جهت گداختن روی. ( مجمل التواریخ و القصص ). در هر کیسه هزار مثقال زر پاره کرده است ، بونصر را بگوی که پدر ما رضی اﷲ عنه از غزو هندوستان آورده است و بتان زرین شکسته و بگداخته و پاره کرده است و حلال مالهای ماست. ( تاریخ بیهقی ).
دو صد بار اگر مس به آتش درون
گدازی از او زر نیاید برون.اسدی.چو دل با جهل همبر شد جدائیشان یک از دیگر
بدان باشد که دل را به آتش پرهیز بگدازی.ناصرخسرو.سخن حکمتی از حجت زرّ خرد است
به آتش فکرت جز زر خرد را مگداز.ناصرخسرو.مگر کاندر بهشت آئی بحیلت
بدین اندوه تن را چون گدازی.ناصرخسرو.نه آتش برف را بگدازد و نه برف آتش را بکشد. ( قصص الانبیاء ص 6 ). مقدار هفتاد درمسنگ ترنگبین و ده درمسنگ شکر در وی گدازند. ( ذخیره خوارزمشاهی ). [ سکبینج ] سنگ گرده را بگدازد. ( ذخیره خوارزمشاهی ).

فرهنگ معین

(گُ تَ ) [ په . ] ۱ - (مص م . ) آب کردن ، ذوب کردن . ۲ - (مص ل . ) آب شدن فلز و روغن و غیره به وسیلة حرارت ، ذوب شدن . ۳ - لاغر کردن ، کاستن .

فرهنگ عمید

۱. فلز یا چیز دیگر را به قوۀ حرارت ذوب کردن.
۲. (مصدر لازم ) آب شدن یا واشدن جسم جامد در اثر حرارت، گدازیدن، پزاختن.

فرهنگ فارسی

فلزیاچیزدیگرکه بقوه حرارت ذوب کردن آب شدن یاواشدن جسم جامددراثرحرارت، گدازیدن وپزاختن هم گفته شده
( گداخت گدازد خواهد گداخت بگداز گدازنده گدازان گداخته گدازش ) ۱ - ( مصدر ) آب شدن فلز روغن موم و غیره بوسیل. حرارت ذوب شدن : هردو ( می و عقیق ) یک گوهرند لیک بطبع این بیفسرد و آن دگر بگداخت . ( رودکی ) ۲ - ( مصدر ) آب کردن فلز روغن و جز آنها بوسیل. حرارت : تو زرگری و من زر بگداختی مرا زرگر چه کار دارد جز زر گداختن ? ( مسعود سعد ) ۳ - کاستن لاغر کردن : مگر کاندر بهشت آیی بحلیت بدین اندوه تن را چون گدازی ? ( ناصر خسرو )

فرهنگستان زبان و ادب

{rendering} [علوم و فنّاوری غذا] فرایند حرارت دهی قطعات خردشدۀ بافت های چربی دار حیوانی در مقیاس صنعتی برای تهیۀ چربی

ویکی واژه

آب کردن، ذوب کردن.
آب شدن فلز و روغن و غیره به‌وسیله حرارت، ذوب شدن.
لاغر کردن، کاستن.
سوختن. آتش گرفتن، ذوب شدن.
فال گیر
بیا فالت رو بگیرم!!! بزن بریم