واژه «یهیاه» در منابع لغوی عربی به عنوان یک صوت یا ندا شناخته میشود که بیشتر در زبان شبانان و افرادی که با دام و شتر سر و کار دارند به کار میرفته است. این واژه در اصل یک کلمه معناییِ دقیق و مفهومی نیست، بلکه نوعی آوا و صدا برای خطاب کردن، راندن یا تحریک حیوانات به حرکت به شمار میآید. در متون لغت آمده است که شبانان هنگام راندن شتر یا هدایت گله، از تعابیری مانند «یه یه» یا «یهیا» استفاده میکردند که «یهیاه» نیز از همین خانواده صوتی محسوب میشود. این گونه واژهها در زبان عربی قدیم بیشتر نقش دستوری یا معنایی مستقیم ندارند، بلکه برای ایجاد واکنش در حیوانات یا جلب توجه آنها به کار میرفتهاند. بنابراین «یهیاه» را باید در دسته اصوات و نداهای کاربردی قرار داد نه در گروه واژگان دارای معنای مفهومی ثابت. در برخی منابع لغوی، این واژه به صورت گونهای از «یهیا» معرفی شده که همان کاربرد شبانی و راندن شتر را دارد. چنین واژههایی نشاندهنده بخشی از فرهنگ شفاهی و زندگی دامداری در گذشته هستند که در آن ارتباط با حیوانات از طریق صداهای خاص انجام میشد. از این رو، «یهیاه» بیشتر یک آوا برای هدایت و تحریک حرکت بوده تا یک واژه دارای معنای مستقل. به طور کلی، این واژه در متون لغوی به عنوان صدای خطاب یا راندن حیوانات، به ویژه در میان شبانان، شناخته میشود و کاربرد آن کاملاً عملی و میدانی بوده است.
یهیاه
لغت نامه دهخدا
یهیاه. [ ی َهَْ ] ( ع صوت ) یه یه.یهیا. ( از تاج العروس ج 9 ص 424 ). رجوع به یهیا شود.