علوم القران عند الشاطبی

[ویکی فقه] علوم القرآن عند الشاطبی (کتاب). «علوم القرآن عند الشاطبی من خلال کتابه الموافقات» نوشتاری است به زبان عربی که نویسنده در آن ابتداء آنچه را که شاطبی در « الموافقات » درباره اصول و قواعد تفسیر و علوم قرآنی بیان داشته، مطرح می کند.
سپس به شرح و توضیح آن و احیانا مقابله دیدگاه شاطبی با دیدگاه سایر علمای علوم قرآنی و علمای اصولی می پردازد تا بدین وسیله جایگاه دیدگاه شاطبی را آشکار سازد. «الموافقات» مشهورترین کتاب از مجموعه آثار ابو اسحاق شاطبی (متولد قبل از ۷۲۰ ه. ق و متوفای ۷۹۰ ه. ق) می باشد. شاطبی در این کتاب بر عربی بودن تمام قرآن، اهمیت شناخت اسباب نزول تاکید نموده و شناخت معانی باطنی قرآن کریم را هدف اصلی شناخت قرآن و فهم و تفسیر آن معرفی می کند. وی همچنین از علوم مضاف به قرآن کریم،مکی و مدنی و لزوم تفکیک مدنی از مکی، محکم و متشابه، احکام و نسخ، جامعیت قرآن نسبت به احکام الهی ولو به نحو اجمالی، تفسیر به رای و غیره سخن می گوید. نویسنده کتاب حاضر به بیان دیدگاههای شاطبی درباره موضوعات فوق پرداخته و در برخی موارد به مخالفت با نظریه ارائه شده از سوی شاطبی پرداخته و دیدگاه خود را ارائه کرده است.
ساختار کتاب
کتاب مشتمل بر بیوگرافی ای از نویسنده کتاب دکتر محمد سالم ابو عاصی، مقدمه ای از نویسنده و نیز شرح حالی از ابو اسحاق شاطبی، نویسنده «الموافقات» و دو اصل ذیل و یک خاتمه و خلاصه و و فهرست موضوعات می باشد: الاصل الاول: «فیما یعول علیه من اللغة فی علوم القرآن» به موضوعاتی چون: ۱- عربیة القرآن ۲- اتباع معهود العرب فی فهم الخطاب ۳- انواع معانی العربیة و مراتبها ۴- مناسبات النزول ۵- معرفة الظاهر و الباطن من معانی القرآن می پردازد. الاصل الثانی: «فیما یعول علیه من الشرع فی علوم القرآن» که شامل موضوعات ذیل می باشد: ۱- العلوم المضافة للقرآن ۲- المکی و المدنی ۳- المحکم و المتشابه ۴- الاحکام و النسخ ۵- بیان القرآن لما تحته من الاحکام ۶- القرآن فیه بیان کل شیئ و لو بنوعه او بجنسه ۷- وقوع الحکایات فی القرآن الکریم ۸- التناسب بین بعض القرآن و بعض ۹- التفسیر بالرای ۱۰- الشاطبی و التفسیر العلمی.
نسخه شناسی