واژه «سملکه» در منابع لغوی عربی و فارسی کهن به یک اصطلاح رفتاری و حرکتی در هنگام خوردن غذا اشاره دارد و معنای آن مربوط به نوعی عمل فیزیکی در غذا خوردن است. در تعریف دقیقتر، «سملکه» به معنای دراز کردن لقمه و گرداندن آن در دهان هنگام خوردن است، به گونهای که غذا در دهان به صورت چرخشی یا با حرکت خاصی آماده بلع شود. این واژه بیشتر در متون قدیمی لغت مانند «منتهیالارب» و «آنندراج» آمده و یک اصطلاح رایج در زبان روزمره امروزی نیست. کاربرد آن نشاندهنده توجه دقیق لغتنویسان قدیم به جزئیات رفتارهای انسانی، حتی در امور سادهای مانند غذا خوردن است. از نظر معنایی، این واژه یک فعل توصیفی است که حالت و کیفیت خوردن لقمه را بیان میکند نه خود غذا را. بنابراین «سملکه» یک واژه کاملاً توصیفی و رفتاری است که در زبانهای قدیم برای شرح حرکات خاص در هنگام خوردن به کار میرفته است. در زبان امروز، معادل دقیقی برای آن وجود ندارد و میتوان آن را به صورت «گرداندن و در دهان چرخاندن لقمه» توضیح داد. این واژه نشان میدهد که زبان عربی و متون لغوی قدیم تا چه حد در توصیف رفتارهای جزئی انسان دقیق و جزئینگر بودهاند. به طور کلی، «سملکه» اصطلاحی کهن است که به شیوه خاص جویدن و حرکت دادن لقمه در دهان اشاره دارد.
سملکه
لغت نامه دهخدا
( سملکة ) سملکة. [ س َ ل َ ک َ ] ( ع مص ) دراز کردن لقمه را در تدویر. ( آنندراج ) ( منتهی الارب ).