حموز

«حموز» واژه‌ای عربی است که در منابع لغوی کهن به عنوان صفت به کار رفته است. معنای اصلی «حموز» ضابط، نگاهدارنده و کسی است که بر امور مسلط و مراقب است. این واژه به فردی اطلاق می‌شود که با هوشیاری و دقت، چیزی را حفظ و نگهداری می‌کند. در منتهی‌الارب، «حموز» به معنای کسی آمده است که آنچه را در اختیار دارد به‌خوبی ضبط و کنترل می‌کند. عبارت عربی «اِنَّهُ لَحَموزٌ لِما حَمَزَه» به این معناست که او نسبت به آنچه بر عهده گرفته، نگهدارنده و ضابط است. در اقرب‌الموارد نیز همین معنا تأیید شده و بر جنبه هوشیاری و دقت در نگهداری تأکید شده است. کاربرد این واژه بیشتر در متون ادبی و لغوی کهن دیده می‌شود و امروزه کمتر رایج است. به طور کلی، «حموز» به معنای فردی هوشیار، ضابط و نگهدارنده است که با دقت و آگاهی از آنچه به او سپرده شده مراقبت می‌کند.

لغت نامه دهخدا

حموز. [ ح َ ] ( ع ص ) ضابط و نگاهدارنده بهوش. ( منتهی الارب ): انه لحموز لما حمزه؛ اَی ضابط لماضمه. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ).