الکامل فی اصول الدین فی اختصار الشامل فی اصول الدین

[ویکی نور] الکامل فی أصول الدین فی اختصار الشامل فی أصول الدین، اثر ابن امیرالحاج موسی بن محمد تبریزی (1270-‎1333ق)، برگزیده‎ای است از کتاب «الشامل فی أصول الدین»، اثر امام‎الحرمین عبدالملک بن عبدالله جوینی (متوفی 478ق).
«الشامل فی أصول الدین»، کتابی است در بیان اصول دین و عقاید اشاعره که دایرةالمعارفی در علم کلام، محسوب شده و جوینی در آن، به بیان فروع علم پرداخته و احتمال می‎رود که در آن، به شرح کتاب «لمع الأدلة» و توسعه موضوعات و ادله و مناقشه در آن، اقدام نموده و آراء فرق و مذاهب دیگر، از جمله معتزله و کرامیه را نقل و نقد نموده و به تقویت مذهب اشاعره پرداخته است.
این کتاب، دربردارنده موضوعات مختلفی‎است که هرکدام، «کتاب» نامیده شده و عبارتند از: کتاب النظر، کتاب التوحید، کتاب العلل، کتاب الصفات، کتاب الإرادة، کتاب القدرة، کتاب النبوات، کتاب إبطال القول بالتولد، کتاب الرد علی الطبائعیین و کتاب العلل و التجویز. جوینی مباحث کتاب را به اسلوب فلسفی عرضه نموده و از اصطلاحات فلاسفه، مانند جزء، جسم، حرکت، سکون، تداخل و جهت، علل و اسباب، عرض و جوهر در مناقشه با کرامیه، استفاده کرده است.
این کتاب، با تحقیق جمال عبدالناصر عبدالمنعم چاپ و عرضه شده است. در ابتدای کتاب، مقدمه مفصلی از محقق در دو قسمت آورده شده است. قسمت اول، خود شامل دو بخش بوده که در بخش نخست، ضمن اشاره به اهمیت تراث و جایگاه آن، به موضوعات زیر پرداخته شده است: علم اصول دین؛ رکود علم کلام؛ اصول شش‎گانه ایمان؛ تعریف اصطلاحات مذکور در بحث؛ زندگی‎نامه جوینی و ابن امیر؛ اهمیت کتاب «الشامل فی أصول الدین» و اقدامات تحقیقی صورت‎گرفته در کتاب. محقق همچنین در این قسمت از مقدمه، به دلایل برگزیدن این اثر به‎منظور تحقیق، اشاره کرده است که عباتند از اینکه:
در بخش دوم مقدمه، به مهم‎ترین مسائل مطالعاتی مربوط به کتاب «الکامل» اشاره شده است که ده موضوع زیر را به خود اختصاص داده است: سلف و اشاعره بین عقل و نقل؛ صفات الهی؛ قضا و قدر و مسئولیت انسان در قبال اعمال خود؛ کلام الهی؛ حسن و قبح بین عقل و نقل؛ خبر واحد؛ نبوت بین مؤیدین و منکرین؛ خدمت جوینی به مذهب اشعری؛ مقدار تأثیرپذیری جوینی از فلسفه و معتزله و رجوع جوینی از کلام و بازگشت به مذهب سلف.
در قسمت دوم، به توصیف نسخ خطی کتاب پرداخته شده و اقدامات تحقیقی صورت‎گرفته در کتاب، توضیح داده شده است.

💡 دانشکده پزشکی فسا در سال ۱۳۵۶ با پذیرش ۱۴ نفر دانشجوی پزشکی زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی شیراز بنیانگذاری شد. این دانشکده در سال ۱۳۷۳ از دانشگاه علوم پزشکی شیراز مستقل گردید و مستقیماً زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی فعالیت‌های خود را ادامه داد. هم‌اکنون ریاست این دانشکده را دکتر عبدالحکیم الکامل برعهده دارد.

💡 عمر نیز با درخواست مغیره موافقت کرد. با این وجود از حضور هرمزان به عنوان یکی از اسیران ایرانی در مدینه نیز گزارش‌هایی در منابع وجود دارد. طبری در تاریخ الامم و ابن اثیر در الکامل گزارشی دیگر از ابولؤلؤ نقل می‌کنند که بر اساس آن، هنگامی که اسیران جنگ نهاوند را به مدینه وارد می‌کردند؛ ابولؤلؤ دست بر سر کودکان اسیر می‌کشید و می‌گفت: «عمر جگرم را خورد»..

💡 از سوی دیگر، در این زمان مذاکرات وی با الکامل پیشرفت قابل توجهی داشت. وقتی وی با سربازانش از راه می‌رسید و آماده حمله المعظم ‌می‌شد، انتظار داشت که الکامل، اورشلیم را به وی واگذار کند. اما زمان به ضرر وی تمام شد چرا که در نوامبر ۱۲۲۷، المعظم درگذشت و الکامل بی‌درنگ فلسطین را به دست گرفت. بدین ترتیب توافق وی با الکامل برهم خورد.