الجواهر الثمینه فی محاسن المدینه

[ویکی نور] «الجواهر الثمینه فی محاسن المدینه»، تألیف سید محمد کبریت المدنی (1012 - 1070ق) از علمای اهل سنت است. نویسنده در این اثر امتیازات و اماکن مدینه منوره از منابع مختلف گردآوردی است.
کتاب در نه باب تنظیم شده است؛ اما از ساختار خاصی در تنظیم ابواب پیروی نشده است. شیوه نگارش نویسنده به گونه ای است که جنبه ادبی و شعری غلبه دارد و در واقع این کتاب یک اثر ادبی محسوب می شود نه تاریخی.
1- در باب اول کتاب امتیازات مدینه بر دیگر شهرها بیان شده است. اولین مورد از محاسن این شهر وجود بقعه پیامبر اکرم(ص) است که بر افضلیت آن از سایر بقاع اجماع وجود دارد. از جمله دیگر فضائل این شهر دعای حضرت به برکت آن، تأسیس مسجد به دست مبارکشان، شفاء جذام در تربت آن است.
2- در این باب مطالبی پیرامون حجره شریف نبوی ذکر شده است. این حجره چندین بار تجدید بنا شده است. آداب زیارت روضه مطهره از دیگر مسائل مطرح شده است که در آن احکام زیارت این قبر شریف بنا بر مذاهب مختلف اهل سنت به اختصار آمده است. نویسنده سپس به مذهب اهل بیت(ع) که تقبیل و مس قبر شریف را جایز می دانند، اشاره کرده است. وی اضافه می کند که احمد بن حنبل، طبری و برخی دیگر از علمای اهل سنت در این خصوص فتوای به جواز داده اند. ذکر اشعار و دیدگاه های پیرامون نسب شریف پیامبر(ص) از دیگر مطالب این باب است.
3- المصلی، النقا و العقیق نام سه مکان است که نویسنده به توصیف آنها پرداخته است.المصلی به مکان برگزاری نماز عید در سمت غربی مسجد اطلاق می شده است. النقا محلی مابین وادی بطحان، السقیا و العقیق نیز منطقه ای به فاصله دو یا سه مایلی مدینه بوده است. نویسنده اوضاع این مناطق را به نقل از منابعی؛ مانند «الدره الثنیه فی اخبار المدینه» متذکر شده است.

💡 ((المقام الثانى: اءنّا لو قلنا بمشروعيّة اءصل الجهاد فى عصر الغيبةفهل يعتبر فيها إ ذنُ الفقيه الجامع للشرائط اءو لا؟ يظهر من صاحب الجواهر (قدّس سرّه) اعتباره بدعوى عموم ولايته بمثل ذلك فى زمن الغيبة.

💡 براى اين داستان و داستان قبل، نظاير بسيارى است كه ذكر آنها منافى وضع اين رسالهاست و چند داستان نظير اين دو در اواخر كتاب انوار نعمانيه در باباجل ذكر نموده و همچنين در كتاب خزينة الجواهر مرحوم نهاوندى، داستانهايىنقل كرده به آنها مراجعه شود.

💡 45-اصول كافى: ج 1، ص 527، ح 3، عيون اخبارالرّضا عليه السلام: ج 1، ص41، ح 2، مناقب ابن شهرآشوب: ج 1، ص 296، الجواهر السنيّة: ص 163 و....

💡 ابوریحان بیرونی در کتاب الجماهر فی معرفة الجواهر خود موردی از استفاده از ذره‌بین را شرح می‌دهد و کمال‌الدین فارسی به مطالعه آن پرداخته‌است.

💡 شيخ اكبر باب سيصد و شصت و ششم فتوحات را دراحوال امام منتظر قائم آل محمد - صلوات الله عليهم اجمعين - اختصاص داده است، و عبارتوى در نسخه اصلى فتوحات چنانكه عبدالوهاب شعرانى و متوفى بهسال 973 هجرى در مجلد دوم اليواقيت و الجواهر تنصيص ‍ كرده -اين است:

💡 در كتاب خزينة الجواهر نقل شده كه عبداللّه بن ابى كه يكى از روساى يهود بود غذاىمسمومى را به حضرت رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله و اميرالمومنين عليه السلامخورانيد ولى اميرالمومنين على عليه السلام قبل از خوردن اين دعا را خواند و به بركت آنمسموم نشدند.