اوضاع سیاسی اجتماعی و فرهنگی شیعه در غیبت صغری

[ویکی نور] اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شیعه در غیبت صغری اثر حسن حسین زاده شانه چی، دوره نزدیک به یک صد ساله که با غیبت امام دوازدهم(عج) در 260ق آغاز و با درگذشت آخرین نائب، به سال 329ق ختم می گردد را، معرفی می نماید.
کتاب به زبان فارسی و در سال 1386ش نوشته شده است.
پرداختن به یکی از مقاطع حساس تاریخ شیعه که در سیر تفکر اعتقادی و سیاسی شیعی به شدت تأثیرگذار بوده، باعث اهمیت کتاب شده است.
کتاب با مقدمه مؤلف در معرفی منابع مورد استفاده وی، آغاز شده و در طرح مطالب، سعی شده است تا براساس اطلاعات تاریخی قابل اعتماد و معتبر، تصویری از اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی این دوره در پنج فصل ارائه شود، لذا مباحث به گونه ای ترتیب یافته که تمامی مباحث ضروری را در خود جای دهد، بدین شکل که:
در دو فصل نخست، با طرح مباحث مقدماتی، سعی شده تا زمینه ورود به اصل بحث فراهم گردد. از این رو فصل اول، به بحث هایی درباره مسأله غیبت، مشکلات آن و تلاش های ائمه(ع) جهت زمینه سازی در جامعه شیعه برای مواجه با این پدیده اختصاص یافته و فصل دوم، فضای کلی و عمومی جهان اسلام در عصر غیبت صغری را به تصویر کشیده است، تا درک بهتری از موقعیت جامعه شیعه در عصر مورد نظر، در جهان اسلام، به دست آید.
[ویکی فقه] اوضاع سیاسی اجتماعی و فرهنگی شیعه در غیبت صغری (کتاب). «اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شیعه در غیبت صغری» اثر حسن حسین زاده شانه چی، دوره نزدیک به یک صد ساله که با غیبت امام دوازدهم عجّل الله فرجه الشریف در ۲۶۰ ق آغاز و با درگذشت آخرین نائب، به سال ۳۲۹ ق ختم می گردد را، معرفی می نماید.
کتاب به زبان فارسی و در سال ۱۳۸۶ ش نوشته شده است. پرداختن به یکی از مقاطع حساس تاریخ شیعه که در سیر تفکر اعتقادی و سیاسی شیعی به شدت تاثیرگذار بوده، باعث اهمیت کتاب شده است.
ساختار
کتاب با مقدمه مؤلف در معرفی منابع مورد استفاده وی، آغاز شده و در طرح مطالب، سعی شده است تا براساس اطلاعات تاریخی قابل اعتماد و معتبر، تصویری از اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی این دوره در پنج فصل ارائه شود، لذا مباحث به گونه ای ترتیب یافته که تمامی مباحث ضروری را در خود جای دهد، بدین شکل که: در دو فصل نخست، با طرح مباحث مقدماتی، سعی شده تا زمینه ورود به اصل بحث فراهم گردد. از این رو فصل اول، به بحث هایی درباره مساله غیبت، مشکلات آن و تلاش های ائمه علیه السّلام جهت زمینه سازی در جامعه شیعه برای مواجه با این پدیده اختصاص یافته و فصل دوم، فضای کلی و عمومی جهان اسلام در عصر غیبت صغری را به تصویر کشیده است، تا درک بهتری از موقعیت جامعه شیعه در عصر مورد نظر، در جهان اسلام، به دست آید. فصول بعدی، به مباحث سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه شیعه پرداخته و در هر بخش، شاخصه هایی که نشان دهنده وضعیت شیعیان در زمینه های مذکور است، مورد توجه قرار گرفته است؛ چنان که در بحث اوضاع سیاسی، از فعالیت های سیاسی دولت ها، احزاب و شخصیت های شیعی بحث و گفتگو شده و در بخش وضعیت فرهنگی، از مراکز علمی، دانشمندان و دستاوردهای فرهنگی و علمی سخن به میان آمده است. مؤلف معتقد است، بی شک ذکر مطالب مذکور، که به لحاظ موضوعی متنوع می باشند، در راستای به تصویر کشیدن چهره جامعه شیعی در عصر غیبت صغری از ابعاد فوق الذکر، بسیار مفیده بوده است.
← منابع کتاب
پیش از ورود به مباحث اصلی، فصل اول، مطالبی جهت آشنایی با موضوع مورد بحث و شرایط زمانی و مکانی آن به لحاظ تاریخی ارائه کرده و در ادامه، نگاهی کلی به مساله غیبت و موقعیت شیعه در آستانه وقوع آن افکنده است. لذا برای دست یافتن به سابقه اندیشه غیبت در فرهنگ اسلامی، به بررسی و تحقیق در زمینه غیبت در روایات و اندیشه آن در فرقه های شیعی و اسلامی، تالیفات در موضوع غیبت تا پیش از آغاز آن، زمینه های آمادگی جامعه شیعی در مواجهه با این پدیده و دوران زندگانی امام یازدهم علیه السّلام و سال های نخستین زندگانی امام دوازدهم عجّل الله فرجه الشریف پرداخته است. تحولاتی که در عرصه سیاسی و فرهنگی جهان اسلام در دوران غیبت صغری به وقوع پیوست، بر جامعه شیعه بی تاثیر نبود و در پاره ای موارد می توان تاثیرات مثبت و منفی این تحولات را به طور مستقیم بر جامعه شیعه مشاهده کرد، از این رو، نویسنده در دوم، در چهار بخش، برای شناخت دقیق تر و بهتر وضعیت شیعه در این عصر، نگاهی اجمالی به وضعیت جهان اسلام در این دوران افکنده است: وضعیت سیاسی، وضعیت دینی و علمی، حوزه های فعال علمی و فعالیت ها و دستاوردها. موضع گیری سیاسی شیعه امامی در عصر غیبت صغری، مبنی بر دوری گزیدن از هر گونه حرکت و فعالیت سیاسی بود، امام دیگر فرقه های شیعی، در عرصه های سیاسی، فعالیت های گسترده ای داشتند که در سوم، به اختصار به گوشه ای از وضعیت سیاسی دو فرقه زیدیه و اسماعیلیه و دولت هایشان، در کنار بررسی وضعیت سیاسی شیعیان امامی اشاره شده است.
← جغرافیای انسانی شیعه در عصر غیبت
...

💡 گفته شد که فارسنامه، حاوی اطلاعات بسیار ارزنده و معتبری در تاریخ، جغرافیا و اوضاع سیاسی و اجتماعی و اقتصادی فارس و روحیات و رفتار مردم این سرزمین است که با توجه به دقت نویسنده در نقل مطالب و زیبایی و استحکام بیان او، می‌توان آن را به لحاظ محتوا و لفظ بسیار با ارزش و گرانبها دانست.