گستره برهان

قلمرو استدلال، محدوده دلیل

[ویکی فقه] برهان در منطق قرآن، به خصوص گفتار واضح و سخن روشنی که یقینی و ملاک رسیدن به واقع است محدود نمی گردد.
بلکه با توجّه به موارد استعمال آن می توان مطلق چیزهای روشن و واضحی را که حقّانیت امری را به طور یقین ثابت می کنند و جای هیچ گونه تردیدی باقی نمی گذارند برهان شمرد؛ خواه آن چیزها از سنخ قضایای ذهنی و گفتارهای منطقی باشند که در بیش تر موارد چنین است یا از قبیل موجودات عینی و حقایق خارجی.
← نشانه رسالت
در آیه ۱۷۴ سوره نساء نیز بنابر بعضی از تفاسیر برهان بر امری عینی و موجودی خارجی اطلاق شده است: «یاَیُّهَا النّاسُ قَدجاءَکُم بُرهنٌ مِن رَبِّکُم». برخی از مفسران به طور قطع و برخی دیگر به صورت احتمال گفته اند: مراد از برهان در این آیه شخص رسول اللّه (صلی الله علیه وآله) است که وجودش یگانه برهان و دلیل قاطعی بر حقانیّت پروردگار عالم است.
← بزرگترین معجزه
در آیه ۲۴ سوره یوسف نیز بر اساس برخی احتمالها برهان بر امری جز گفتار منطقی اطلاق شده است: «و لَقَد هَمَّت بِهِ وهَمَّ بِها لَولا اَن رَءا بُرهنَ رَبِّه = و در حقیقت (آن زن) آهنگ وی کرد. (یوسف نیز) اگر برهان پروردگارش را ندیده بود آهنگ او می کرد».
← آرای متفاوت
...