طاهر هراتی

طاهر هراتی. [ هَِ رِ هََ ] ( اِخ ) اصل او از هرات و نشو و نمایش در قندهار بوده، این شعر از اوست:
خوش آنکه بپرسی دل دیوانه ما را
روشن کنی از شمع رُخت خانه ما را.( قاموس الاعلام ج 4 ).

💡 دو گروه از تاجیک‌ها در ولایت دایکندی زندگی می‌کنند. که اصالت کابلی و هراتی دارند و از کابل و هرات به این استان مهاجرت کردند.

💡 رباب ساز ملی افغانستان است و از سازهای زهی، با دستهٔ کوتاه که با دست یا کمانه نواخته می‌شود. سازهای زِهی با دستهٔ بلند همچون تنبور، دوتار و دمبوره و همچنین سازهای زهی با دستهٔ خمیده همچون سَرِنده و غیچک رایج هستند. تنبور و دوتار ۱۴-سیمِ هراتی تنها سازهایی هستند که منحصر به افغانستان می‌باشند.

💡 اتن در هر منطقه، نوع و حرکات مختلف همان منطقه را دارد. انواع مختلف اتن شامل: کابلی، وردکی، لوگری، خوستی/پکتیایی، هراتی، کوچیانی/کوچی، ختکی، پشیی (با سرنی و توله) و نورستانی در افغانستان وجود دارد.

💡 نام غیر رسمی ودیگر ان سیاهگل شاه عباسی بوده که به دلیل اولین ساکن این روستا شاه عباس نورایی است.اما نام ان در سال 1396 به سیاهگل هراتی تغیر یافت.

💡 این زمان در سایر گویش‌های شرقی فارسی دیده می‌شود. البته گذشته ملموس و حال مستمر با مفهومی کاملاً یکسان در لهجه هراتی نیز با استفاده از کلمه هِی به شکل زیر وجود دارد: