دلاورخان غوری

دلاورخان غوری. [ دِ وَ ن ِ ] ( اِخ ) اولین از غوریان مالوا هند که از سال 804 تا 808 هَ. ق. سلطنت کرد. ( از طبقات سلاطین اسلام لین پول ). وی مؤسس مملکت مالوا است. از جانب تغلقیه در مالوا حکومت داشت و به سال 801 هَ. ق. در حمله امیرتیمور به هند، ناصرالدین محمود تغلق را پناه داد. و در سال 804 هَ. ق. پس از عزیمت محمود به دهلی، خود را مستقل خواند. دلاورخان در سال 808 هَ. ق. بمرگ ناگهانی درگذشت و این امر سبب سؤظن ( مخصوصاً نسبت به پسر جاه طلبش آلپ خان ) و حمله مظفرشاه اول، فرامانروای گجرات و دوست دیرین دلاورخان، به مالوا شد. ( از دایرة المعارف فارسی ).

اولین از غوریان مالوه هند که از سال ۸٠۴ تا ۸٠۸ ق. سلطنت کرد.

دِلاوَرخانِ غوری ( ـ۸۰۸ق)
پایه گذار نخستین دولت مستقل در مالوا. وی از ۷۹۳ق عمید تُغْلُق شاهیان دهلی در مالوا بود. در ۸۰۱ق ناصرالدین محمود شاه تغلقی از برابر یورش تیمور گورکان به مالوا گریخت و دلاورخان او را پناه داد. پس از آن که محمود در ۸۰۴ق، مالوا را به قصد دهلی ترک کرد، دلاورخان پرچم استقلال برافراشت. دلاورخان به مرگ ناگهانی درگذشت و آلْپ خان پسر او با نام هوشنگ شاه جانشین وی شد. این تحولات سبب بدگمانی ظفرخان بن وجیه الملک ملقب به مظفر شاه، والی گجرات و دوست قدیمی دلاورخان، به آلپ خان و کارگزاران دولت مالوا شد و موجب لشکرکشی او علیه آلپ خان گردید.

💡 در ۹ شوال ۱۰۴۰ه‍.ق (۱۱ می ۱۶۳۱ میلادی) حمله جدید ازبکان به بالامرغاب و بادغیس شکست خورد. در نوامبر همان سال ازبکان به غوریان حمله کردند و به سوی تربت جام، خواف و باخزر می‌رفتند که با رسیدن نیروهای صفوی، به غارت بسنده کردند و به سمت قلمرو بخارا برگشتند.

💡 افغانستان گذشته امپراطوری های مانند غزنویان و غوریان و...بود. افغانستان نوین

💡 گبرها (یا زرتشتی‌ها) سلاطین منطقهٔ دره رود پیچ در استان کنر کنونی افغانستان در زمان سلطنت غوری بودند.

💡 یکی از نظریات مطرح در مورد قومیت غوریان، نظریه هزاره بودن آن‌هاست. بر اساس این نظریه، غوریان از نظر نژادی و قومی به هزاره‌ها تعلق دارند. این نظریه به دلایل مختلفی مورد توجه قرار گرفته است:

💡 سلطان غوری از سلطانشاه به عنوان یک حکمران مهمان استقبال کرد و سلطانشاه نیز تا بروز اختلاف میان تکش و قراختاییان در آنجا باقی ماند اما غیاث الدین به او کمکی نکرد بعد از مدتی سلطانشاه با سپاهی که از قراختاییان دریافت کرد آمادگی مقابله با تکش را پیدا کرد و در وهله اول توانست مرو را اشغال کند و این شهر را مقر حکومت خود قرارداد

💡 محتوای این نامه تا حدود زیادی واقع بینانه است و نشان از افزایش قدرت سلطان محمد و سیاست مدبرانه در برابر این بحران است. سلطان غیاث‌الدین پس از دریافت پیام خوارزمشاه، تا آمدن شهاب‌الدین از هندوستان از درگیری با خوارزمشاه خودداری کرد. پس شهاب الدین محمد از هند فراخوانده شد تا سپاه قدرتمند غوری را تشکیل دهند.