اطاعت وهمی

[ویکی فقه] عمل به تکلیف موهوم را اطاعت وهمی گویند.
اطاعت وهمی، از اقسام اطاعت احتمالی است و به اطاعتی گفته می شود که مکلف به سبب آن، علم، ظن و یا شک به امتثال تکلیف واقعی پیدا نمی کند، بلکه تنها توهم - احتمال ضعیف و مرجوح- به امتثال تکلیف پیدا می نماید؛ به بیان دیگر، اطاعت وهمی در مواردی است که مکلف، به متعلق تکلیف (مکلف به) وهم پیدا نموده و سپس آن را انجام می دهد.
نکته
در موارد عدم دست رسی به اطاعت علمی و امکان اطاعت ظنی، انجام امر مولا از طریق اطاعت وهمی، از نظر عقل، قبیح است.

💡 (حضرت داود عليه السلام ) مردى از بنى اسرائيل را كه فردى با ايمان و با اخلاصبود، طلبيد و موضوع را با وى در ميان گذاشت، و از دخترش براى جوان خواستگارىنمود، او هم فورا اطاعت كرد و پس از رضايت دختر، حضرت دختر را به عقد آن جوان درآوردو عروسى برپا شد.

💡 اى جابر! اينها خلفا و اوصياء و اولاد و عترت منند؛ كسى كه اطاعت كند ايشان را، پس بهتحقيق كه مرا اطاعت كرده و كسى كه عصيان كند ايشان را، مرا عصيان كرده و كسى كهانكار كند ايشان را يا يكى از ايشان را مرا انكار كرده و به سبب ايشان نگاهدارد خداوندآسمان را كه به زمين نيفتد مگر به اذن او و به ايشان حفظ فرمايد خداوند زمين را كهمضطرب نكند اهلش را.)

💡 ظاهر سياق اين آيات كه سياقى نفى عذر از بشر در برابر كفر و استكبارش است، ايناست كه مراد از سبيل - آن هم بطور مطلق - راه اطاعت خدا وامتثال او امر او باشد، و يا به عبارت ديگر راه خير و سعادت باشد.

💡 امام صادق: (ما مخزن علم خدا، و ترجمه كننده امر خدا، هستيم، ما معصوم مى باشيم،خداوند به انسانها فرمان داده كه از امر ما اطاعت كنند، و از نافرمانى ها ما نهى كرده است، ما (حجت رسا و كامل ) از طرف خدا بر تمام مخلوقات زير آسمان و روى زمين مىباشيم ) (109)