اصل عملی عقلایی

[ویکی فقه] اصل عملی عقلایی به اصل عملیِ مورد اعتماد عقلا اطلاق می شود.
اصل عملی عقلایی، اصلی است که عقلای عالم به آن اعتماد کرده و آن را اعتبار نموده اند و شارع نیز آن را امضا نموده است، مثل: اصل برائت عقلایی که بعضی از اصولیون به آن اعتقاد دارند؛ بر خلاف مشهور، که برائت را به شرعی و عقلی تقسیم نموده و به نوع سومی از برائت، به نام برائت عقلایی، اعتقاد ندارند.

💡 نیاز به جمع کردن ترجیحات خود رادر چند مسئله نشان می‌دهد از جمله: در اقتصاد رفاه که می‌خواهیم یک خروجی قابل قبول و پایدار را به‌دست آوریم؛ در تئوری تصمیم‌گیری که فرد باید بر مبنای مقیاس‌های مختلف یک انتخاب عقلایی بکند و طبیعتاً در سیستم‌های رأی‌گیری که مکانیزم‌هایی برای استخراج یک تصمیم از میان ترجیحات افراد هستند.

💡 تأمین نیاز و به درد خوردن، که ملاک مالیّت است، انحصاری به نیازهای اولیه یا ضروری ندارد، همان‌طور که مواد غذایی و پوشاک و مسکن مال است، تابلوی نقاشی، یک دسته گل، کار کارگر و … هم به دلیل اینکه به درد می‌خورد و فایده عقلایی دارد، مال قلمداد می‌شود.

💡 فرض کنید تعداد رأی‌دهنده‌ها حداقل ۳تا باشد و شروط عقلایی و امکان پذیر بودن نیز برقرار باشد، آنگاه هر تابع (جمع‌کننده) رفاه اجتماعی که بهینه پرتو باشد و شرط استقلال را نیز برقرار کند دیکتاتوری خواهد بود.

💡 باید توجه داشت که قدرت بازار یک پدیدهٔ طبیعی مبتنی بر رفتار عقلایی عوامل بازار است چرا که فرض بر این است که عوامل بازار همواره در صدد بالا بردن منافع خود هستند. جلوگیری از ایجاد زمینه‌های قدرت بازار از وظایف طراح بازار می‌باشد.

💡 بازی‌های مجموع-صفر و راه حل‌های آن‌ها معمولاً توسط کارشناسان نظریه بازی‌ها اشتباه برداشت می‌شود. اکثر این اشتباهات نیز با توجه به مفاهیمی مانند استقلال و رفتار عقلایی بازیکنان رخ می‌دهند. همچنین کلمهٔ بازی به این معنی نیست که مدل ارائه شده فقط برای بازی‌های تفریحی مورد استفاده قرار می‌گیرد.