ابن ابی خیثمه ابوبکر احمد بن زهیر

[ویکی فقه] اِبْن ِ اَبی خَیْثَمه، ابوبکر احمد بن زهیر (ابی خیثمه) بن حرب بن شداد (۱۸۵-۲۷۹ق /۸۰۱ -۸۹۲م )، فقیه، محدّث، عالم انساب، مورخ، شاعر و ادیب ایرانی می باشد.
در اصل از اهالی نَسا از نواحی خراسان بود، ولی در بغداد نشو و نما یافت و همان جا درگذشت.
اساتید
وی از منصور بن سلمه خزاعی، محمد بن سابق، ابونعیم فضل بن دکین، هوذة بن خلیفه،... و بسیاری دیگر حدیث شنید و علم انساب را از مُصْعَب بن عبدالله زبیری، علم حدیث را از یحیی بن نَعین و امام احمد بن حنبل، تاریخ را از ابوالحسن مداینی و ادبیات را از محمد بن سَلاّم جُمَحی فرا گرفت.
خطیب بغدادی، احمد، تاریخ بغداد، ج۴، ص۱۶۲، قاهره، ۱۳۴۹ق.
یاقوت به نقل از فرغانی می نویسد: ابن ابی خیثمه مذهبی خاص داشت که مردم او را به قَدَریّه نسبت می دادند.
یاقوت، ادبا، ج۳، ص۲۷.
...

💡 خسرو عادل ابوبکر آنکه رای راستان خواندش از راست رائی شهریار راستین

💡 چو پیغامبر ابوبکر و عمر را بصر خواند این یک و سمع آن دگر را

💡 بس جوال زر کشیدندش به راه کز چنین شهری ابوبکری مخواه

💡 و از ایشان بود ابوبکر محمّدبن داود الدینوری معروف بدُقّی و بشام مقیم بود عمر وی زیادة از صد سال بود و وفاة وی پس از خمسین و ثلثمایه بود و صحبت ابن جلّا و زَقّاق کرده بود.

💡 هم ابوبکر فارسی گوید چون بنده سخن آن قدر گوید که ویرا از آن چاره نبود بکارش آید اندر حد خاموشی بود.

💡 عمر پس از ابوبکر در سال ۶۳۴ میلادی، به خلافت مسلمین رسید و نخستین کسی بود که لقب «امیرالمؤمنین» را برای خود برگزید.