قزوینی علی بن محمد

«قزوینی علی بن محمد» که با نام آیت‌الله ملا علی قزوینی زنجانی نیز شناخته می‌شود، از علمای برجسته شیعه در قرن سیزدهم هجری قمری بود. او در سال 1209 هجری قمری در روستای قارپوزآباد از توابع آبیک قزوین به دنیا آمد و در خانواده‌ای اهل علم پرورش یافت. پدر و جد او نیز از عالمان دینی معتبر قزوین بودند و در گسترش معارف شیعه نقش داشتند. وی تحصیلات ابتدایی خود را در قزوین آغاز کرد و سپس برای تکمیل دانش به حوزه علمیه اصفهان مهاجرت نمود. در اصفهان از محضر استادانی بزرگ از جمله شیخ محمدتقی اصفهانی صاحب کتاب «هدایة المسترشدین» بهره‌مند شد و از او اجازه اجتهاد دریافت کرد. همچنین مدتی طولانی از درس‌های ملا عبدالکریم ایروانی استفاده کرد و او نیز صلاحیت علمی وی را تأیید و اجتهاد او را تصدیق نمود. بر اساس گزارش منابع تاریخی، او سال‌ها در کنار این استادان به تحصیل علوم فقه و اصول اشتغال داشت و در این علوم به مرتبه بالایی رسید. پس از پایان تحصیلات، به زنجان مهاجرت کرد و در آن شهر به تدریس، تألیف، تبلیغ و هدایت دینی مردم پرداخت. شهرت علمی او به‌تدریج گسترش یافت و گروه‌های زیادی از مردم مناطق مختلف مانند آذربایجان، قفقاز، همدان، قزوین و زنجان از او تقلید می‌کردند. او سرانجام در روز شنبه هشتم محرم سال 1290 هجری قمری در زنجان درگذشت و در همان شهر به خاک سپرده شد.

دانشنامه اسلامی

[ویکی نور] آیت الله ملاّ علی قزوینی زنجانی
وی در روستایی به نام قارپوزآباد از توابع شهرستان آبیک قزویندر سال 1209 ه‍.ق قدم به عرصۀ گیتی نهاد، پدرش ملاّ گل محمّد و جدّش ملاّ علی محمّد نیز از علمای برجستۀ قزوین بوده و خدمات ارزنده ای به جهان تشیّع نموده اند.
مرحوم آیت الله ملاّ علی قزوینی تحصیلات خود را نخست در نزد دانشمندان قزوین شروع کرده و سپس به حوزۀ علمیّه اصفهان مهاجرت نموده و به درس اساتیدی مانند مرحوم شیخ محمّد تقی اصفهانی صاحب کتاب هدایة المسترشدین حاضر شده و از معظّم له اجازه اجتهاد گرفت، آنگاه به شهر خود بازگشت.او هم چنین مرحوم ملاّ عبدالکریم ایروانی را نیز درک نموده که در علم اصول شهرت فراوان دارد و مدّت زیادی از او درس آموخته است و ایروانی به او اجازۀ اجتهاد داده و به صلاحیت او تصریح نمود.
صاحب کتاب «علماء معاصرین» در این باره می نویسد: «مرحوم قارپوزآبادی مدّت پانزده سال از خدمت شیخ محمّد تقی و مدّت 12 سال از محضر ملاّ عبدالکریم ایروانی استفاده نموده است.و گویند که مرحوم ایروانی فرمود:من اعلم اهل عصرم بعد ملاّ علی قارپوزآبادی».
مرحوم آیت الله ملاّ علی قزوینی آنگاه به زنجان مهاجرت نموده و در آنجا ماندگار شد.او در این شهر به آموزش مردم و تبلیغ و هدایت آنان مشغول گردید و کار تدریس و نویسندگی را در پیش گرفت و روز بروز به شهرت وی افزون شده و گروه های بسیار زیادی از مردم و اهالی آذربایجان، قفقاز، همدان، قزوین و زنجان از او تقلید کرده و به فتاوایش عمل می نمودند.او در روز شنبه هشتم ماه محرّم سال 1290 ه‍.ق در زنجان فوت شده و در همان جا در بقعۀ مخصوص به خاک سپرده شد.