قاری علی بن سلطان محمد

[ویکی نور] «ملا علی القاری الهروی الحنفی» پسر سلطان محمد، فقیه حنفی در هرات زاده شد و در مکة اقامت گزید و به سال 1014 ق در همانجا بدرود حیات گفت. وی بعد از حفظ قرآن مجید در محضر قاری مشهور آن زمان مولانا معین الدین بن حافظ زین الدین تلمذ کرد و از محضر علما و شیوخ بزرگ شهر هرات علوم متداوله اسلامی را فرا گرفته و به پایان رساند. پس از سقوط شهر هرات توسط خاندان صفوی، ملا علی شهر هرات را به مقصد مکه ترک نمود. وی در مکه معظمه به علم قرائت توجه خاصی نموده و قرائات سبع را از محضر اساتید برجسته قرائت مکه کسب نمود. سند قرائت ملا علی قاری از استاد القراء سراج الدین عمر الیمنی الشوافی می باشد. وی علم حدیث را در شهر هرات از شیخ احمد بن یحیی بن محمد سعد الدین مسعود بن عمر تفتازانی هروی فرا گرفت. در مکه مکرمه نیز علم حدیث را در محضر شیخ زین الدین عطیة بن علمی سلمی مکی آموخت. وی همچنین از سید زکریا علی بن حسام الدین المتقی الحنفی، شیخ عبداللّه سندی، شیخ شهاب الدین بن حجر هیتمی، حافظ شیخ قطب الدین مکی حنفی علم حدیث را فرا گرفت. برخی از علمای اهل سنت چون علامه عبدالحیّ لکنهوی از ملا علی قاری به عنوان یکی از مجدّدین قرن 11 هجری یاد کرده است.
ملا علی قاری همچنین در خدمت مشایخ صوفیه حاضر شد و مراحل سلوک و تزکیه باطن را در سلسله نقشبندیه طی نمود. وی در علوم مختلف دارای تألیف و تصنیف می باشد. از جمله علم تفسیر، حدیث، فقه، قرائت، اصول فقه، علم کلام، میراث، تصوف، تاریخ، طبقات، تراجم، ادب، لغت، نحو و...
مجموعه آثار وی بیش از 125 کتاب است که بخشی از آنها دارای چند جلد می باشد.
مرقاة المفاتیح فی شرح مشکاة المصابیح، فتح باب العنایة بشرح النقایة شرح الوقایة، إرشاد السّاری فی المناسک، الثمار الجنیة فی أسماء الحنفیة، شرح ثلاثیات بخاری، نزهة الخاطر الفاتر فی ترجمة الشیخ عبدالقادر، شرح الشفاء، الناموس، شرح فقه اکبر، شرح الأربعین النوویة، کتاب الجمالین، حاشیة علی الجلالین، ضوء المعالی و...
شرح الشفا / نوع اثر: کتاب / نقش: شارح
شرح کتاب الفقه الاکبر / نوع اثر: کتاب / نقش: شارح

💡 از مجموعه آثاری که با موضوع علی بن ابی طالب نگارش یافته‌اند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

💡 او به‌دنبال راهی برای پیروزی بر این شورش‌ها، تصمیم گرفت علی بن موسی الرضا را در حکومت دخیل کند و به‌همین منظور مقام ولایتعهدی خویش را به عهدهٔ او گذاشت.

💡 معماران ایرانی شهر حیدرآباد، تلاش نمودند تا این شهر را مشابه اصفهان بنا کنند و به همین خاطر نام دوم شهر حیدرآباد، «اصفهان نو» است. گفته می‌شود این شهر برای احترام به علی بن ابیطالب «حیدر آباد» نامیده شده‌است.

💡 در زمان علی بن ابی‌طالب پایتخت از مدینه به کوفه منتقل شد.

💡 او نحوهٔ روایت پیشنهاد خلافت و سپس ولیعهدی به علی بن موسی الرّضا از سوی مأمون در منابع شیعه را بیشتر به‌عنوان پاسخی به مجادلاتِ ضدِامامیه می‌خوانَد تا این موضوع که علی بن موسی الرّضا واقعاً خود را به‌عنوان امامِ امامیه در نظر گرفته و ادعای قانونی برای خلیفه داشته باشد؛ درصورتی‌که او باید اصرار داشته باشد که مأمون از خلافت به نفعِ علی بن موسی الرّضا استعفا دهد.