فلسفه اخلاق در قران و سنت

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] فلسفه اخلاق در قرآن و سنت. فلسفه اخلاق، به شاخه ای از فلسفه که حسن فاعلی را اطاعت از خداوند می داند پرداخته و در قرآن و سنت به حال بشریت برای رسیدن به سعادت واقعی با قوانین و آموزه های اخلاقی واقعی که این هم با نظام اخلاقی اسلام سازگار است بدست می آید.
از دیرباز انسان با باورهای اخلاقی زیسته و زندگی اجتماعی خود را بر اساس گزاره های اخلاقی بنا نهاده است. بشریت همواره می دانسته که؛ «راست گویی خوب است»، انسان باید راست بگوید»، «انسان نباید در امانت، خیانت کند»، و.... ولی پرسش های دیگری نیز وجود دارند که نمی توان برای آن ها پاسخ روشنی در علم اخلاق مرسوم جستجو کرد. پرسش هایی از قبیل این که: این گزاره ها از کجا آمده اند، خوبی یعنی چه؟، چه کسی ما را الزام می کند که راست بگوییم؟، این بایدهای اخلاقی از کجا ناشی می شوند؟، آیا این قضایا که «راست گویی خوب است» و یا این که «دروغ گویی بد است»، گزاره های صحیحی هستند؟، صحت آن ها از کجا ثابت می شود؟ و...
تقسیم مسائل
۱. مباحث معناشناختی؛ که به تبیین و تعریف مفاهیمی می پردازد که در علم اخلاق بیشتر در ناحیه محمول گزاره اخلاقی قرار می گیرند. مفاهیمی هم چون؛ باید، نباید، خوب، بد و... و البته برخی موضوعات اخلاقی نیز نیازمند تعریف هستند، که در همین سنخ از مباحث مورد مطالعه قرار می گیرند، مثل ظلم و عدل.۲. مباحث معرفت شناختی؛ مثل این که گزاره های اخلاقی انشایی هستند یا اخباری، نسبی اند یا مطلق، جایگاه عقل و استدلال در اخلاق کجاست.۳. مباحث منطقی؛ همانند این که آیا گزاره های اخلاقی را می توان از گزاره های غیراخلاقی استنتاج کرد یا نه؟ و یا آیا «باید» از «هست» نتیجه می شود یا نه؟ و به طور کلی چه ارتباطی بین واقعیت ها و ارزش ها وجود دارد؟
← وجه مشترک مباحث
با این مقدمه می توان دانش فلسفه اخلاق را چنین تعریف کرد:فلسفه اخلاق علمی است که به تبیین اصول و مبانی و مبادی علم اخلاق می پردازد و بعضاً مطالبی از قبیل تاریخچه، بنیان گذار، هدف و روش تحقیق و سیر تحول آن را نیز متذکر می گردد.
تاریخچه
...

جمله سازی با فلسفه اخلاق در قران و سنت

💡 امانوئل لویناس (۱۹۰۶–۱۹۹۵) یکی از اولین کسانی بود که پدیدارشناسی را با ترجمه تأملات دکارتی ادموند هوسرل به فرانسه معرفی کرد. لویناس اخلاق را در فلسفه مقدم دانست و زمانی اعلام کرد که این اخلاق مقدم بر متافیزیک است و باید آن را اولین فلسفه دانست. او فلسفه اخلاقی مبتنی بر مفاهیم دیگری و چهره به چهره را توسعه داد که اخلاق را وارد پدیدارشناسی کرد، چیزی که از زمان مرگ ماکس شلر فراموش شده بود.

💡 درک پارفیت (۱۱ دسامبر ۱۹۴۲–۱ ژانویه ۲۰۱۷) فیلسوف انگلیسی است که در زمینه فلسفه اخلاق و عقلانیت فعالیت داشت.

💡 اَرزِش در اصطلاح جامعه‌شناسی و فلسفه اخلاق، باورهایی است که افراد یا گروه‌های انسانی در مورد چیزهای مطلوب و مناسب دارند. ارزش‌های گوناگون، نمایانگر جنبه‌های اساسی تنوع در فرهنگ انسانی است. ارزش‌ها معمولاً از عادت و هنجار، سرچشمه می‌گیرند.

💡 يكى از مسايل اساسى فلسفه اخلاق، اين است كه ملاك ومعيار فضيلت اخلاقى چيست وچگونه مى توان فعل اخلاقى را از فعل طبيعى باز شناخت ؟ بعضى عملى رافعل اخلاقى دانسته اند كه به انگيزه ديگرخواهى صورت پذيرد و بعضى ديگر ملاكفعل اخلاقى را در اين دانسته اند كه از وجدان انسان سرچشمه گيرد وبرخى عقلى بودنفعل را لازم اخلاقى بودن آن معرفى كرده اند.

💡 فلسفه اخلاق مانند هر شاخه دیگری از فلسفه، برای پاسخ دادن به سؤالات پیش رویش به تبیین و توضیح پاره‌ای مسائل می‌پردازد. این مسائل می‌توانند مخصوص اخلاق باشند یا می‌توانند مسائلی باشند که هم در اخلاق و هم در علوم دیگر مورد بررسی است. اصولاً فلسفه اخلاق رابطه نزدیکی با فلسفه سیاسی، فلسفه حقوق، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی دارد؛ در نتیجه بعضی از مسائل فلسفه اخلاق مسائل حوزه‌های مذکور نیز هستند.