طبقات مشاهیر الدمشقیین من اهل القرن الرابع عشر الهجری

[ویکی نور] طبقات مشاهیر الدمشقیین من أهل القرن الرابع عشر الهجری، اثر جمال الدین قاسمی (1282-1332ق) و فرهنگ نامه ای محلی است که در آن، تعداد 24 نفر از نخبگان علمی، فرهنگی و اجتماعی شهر دمشق در قرن چهاردهم هجری شناسانده شده اند.
این کتاب را عبدالقادر ارناووط، تحقیق و تصحیح کرده است. اثر حاضر در واقع بخشی از کتاب بزرگ و منتشرنشده نویسنده به نام «تعطیر المشام فی مآثر دمشق الشام» است که به صورت مستقل تصحیح شده و انتشار یافته است.
این اثر از مقدمه مصحح و متن اصلی تشکیل شده است.
مصحح در مقدمه خویش - که آن را در دمشق، در تاریخ پنجم ربیع الآخر 1426ق نوشته - روش نویسنده در نگارش شرح حال ها و همچنین روش تصحیح اثر حاضر را بیان کرده و از جمله یادآور شده است: علامه شام در روزگار خودش شیخ محمد جمال الدین قاسمی از خودش آثار گوناگونی برجای گذاشته که بر بلندی منزلت علمی او در شناخت شام به طور کلی و دمشق به طور خاص دلالت می کند و امتیاز همه آثار او کوچک و بزرگش، حسن تصنیف و نظر متین و هماهنگی در شیوه بیان است؛ به طوری که خواننده را از اول کتاب تا به آخر همراه خودش می کشاند و زمانی این مطلب برایم خوب روشن شد که شروع کردم به تحقیق کتاب مهم او «حیاة البخاری».
از مهم ترین آثار علامه قاسمی که هنوز منتشر نشده، کتاب مهم و بزرگ او به نام «تعطیر المشام فی مآثر دمشق الشام» است که در نزد خانواده اش در دمشق محفوظ است و من توانستم برخی از اوراق آن را ببینم که مرتبط به شرح حال های مطرح شده در ثلث اول قرن چهاردهم هجری است و با این عنوان آن را نامیده است: «طبقات مشاهیر الدمشقیین من أهل القرن الرابع عشر» و اهمیت و ارزش والایی دارد؛ چون بخش مهمی از کسانی که در آن شناسانده شده اند از استادان مستقیم او هستند که آنان را از نزدیک و بر اساس مشاهدات خودش شناسانده و مفصل ترین این شرح حال ها عبارت است از شرح حال پدر و استادش علامه شیخ محمدسعید بن قاسم بن صالح بن اسماعیل قاسمی که شایسته است به خاطر اهمیتش به صورت مستقل مورد توجه قرار گیرد... نویسنده تراجم 24گانه کتاب را بر اساس ترتیب زمانی منظم کرده است.... مصحح در ادامه مقدمه اش، از کتاب خودش «أعلام التراث فی العصر الحدیث»، شرح حال نویسنده را نقل کرده است.

💡 حضرت فاطمه زهرا (س ) رفت و ام ايمن را به عنوان شاهد نزد ابوبكر آورد. ام ايمن روبه ابوبكر كرد و گفت: اى قحافه ! گواهى نمى دهم، مگر اين كه در مورد اعتبار خودماز زبان رسول خدا (ص ) استدلال كنم. تو را به خدا قسم، آيا پيامبر (ص ) درباره منگفته است: (ان ايمن امراءة من اهل الجنة )؟؛ كه هر آينه ام ايمن بانويى است ازاهل بهشت ؟

💡 و إ ن من اهل الكتب إ لا ليؤ منن به قبل موته و يوم القيامة يكون عليهم شهيدا (159)

💡 31) ((يابن شبيب ! ان كنت باكياً لشى ء فابك للحسين بن على بن ابيطالب، فانّهذبح كما يذبح الكبش و قتل معه من اهل بيته ثمانية عشر رجلاً....)) امالى شيخ صدوق،ص 79، مجلس 27 و بحارالانوار، ج 44، ص 286.

💡 و روايت شده كه پيامبر فرمود است: ( لو لم يبق من الدنيا الايوم و احدلطول الله رلك اليوم حتى يخرج رجل من اهل بيتى اسمه و كنيته كنيتى يملا الارض قسطاوعدلا بعد ما ملئت ظلما و جورا.) (133)

💡 لم يكن الذين كفروا من اهل الكتاب و المشركين منفكين حتى تاتيهم البينه