تاریخ خلفا از رحلت پیامبر تا زوال امویان

[ویکی اهل البیت] تاریخ خلفا از رحلت پیامبر تا زوال امویان (کتاب). این اثر، کاوشی است در تاریخ خلفا از رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله تا پایان دولت اموی و نیز زندگانی برخی از امامان شیعه که به شیوه تحلیلی و گزارشی نگارش یافته است. مولف در این کتاب کوشیده است تا با استناد به منابع شیعه و سنی و پژوهشی در حوادث و شخصیت های مختلف و موثر، تحلیلی از دوران خلافت تا زوال امویان ارایه دهد.
اهم عناوین کتاب عبارت اند از: داستان سقیفه، حذف علی علیه السلام از خلافت، بررسی رویدادهای زمان خلفای نخستین، ارایه تصویری از اخلاقیات، اندیشه ها، فتوحات، شیوه حکومتی خلفا و چگونگی مرگ آنها، کاوش پیرامون دوران امامت و خلافت علی علیه السلام و امام حسن علیه السلام، دوره حکومت معاویه، نقش و چگونگی حضور تشیع در این دوران، نحوه رویارویی علی علیه السلام با دشواری های زمان خلافت، دلایل صلح امام حسن علیه السلام، زمینه پیدایش و ویژگی های خوارج، سرکوب حرکت های شیعی توسط معاویه و تلاش او برای موروثی کردن خلافت، چگونگی و علل و انگیزه ها و آثار سیاسی و عناصر موثر در نهضت کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام.
بررسی واقعه حره، جنبش توابین و قیام مختار، تحلیل وقایع دوران حکومت مروانیان، پژوهش پیرامون نقش و نحوه برخورد و مبارزه امامان شیعه با حکومتگران عصر خود در عرصه های مختلف، بررسی قیام زید بن علی و یحیی بن زید، قیام های علویان، وضعیت شیعیان و علویان در دوران بنی امیه، شورش عبدالرحمن بن محمد بن اشعث و یزید بن مهلب و شورش های سیاسی و اجتماعی دیگر، عقاید فکری و سیاسی مروانیان و فتوحات زمان آنها، وضعیت فرهنگی و اجتماعی و سیاسی آن دوران، جریانات درونی شیعه و چگونگی پیدایش فرق و مذاهب و گزارشی از زندگانی امام سجاد علیه السلام.
انتشارت دلیل ما {ایران-قم} این اثر را در سال 1382 منتشر نموده است.
رسول جعفریان، پایگاه اطلاع رسانی اسلامی (پارسا).

💡 حسن صباح در ۴۴۵ ه‍.ق / ۱۰۵۰ م. در خانواده‌ای از شیعیان امامی در شهر قم متولد شد. پدر وی از مردمان کوفه بود اما ادعا می‌کرد که نسبش به اعقاب پادشاهان حمیری عربستان جنوبی می‌رسد. در کتاب تاریخ خلفای فاطمی شجره‌نامهٔ او را چنین ذکر کرده‌اند: «محمد الصباح بن یوسف الحمیری_ الحسین_ جعفر_ محمد_ علی_ الصباح_ حسن.» پدر صباح با پای پیاده از یمن به کوفه می‌آید و آن‌جا مشغول خرید و فروش و تجارت فلزات و سنگ‌های قیمتی می‌شود؛ پس از به دست آوردن سرمایهٔ فراوان کوفه را ترک می‌کند و رهسپار قم می‌شود. وی پس از تولد صباح عازم ری، که مرکز مهمی در اندیشهٔ شیعی و فعالیت داعیان اسماعیلیه بود، می‌شود. در آن زمان اسماعیلیه جنبشی در حال رشد در ایران و قسمت‌های شرقی مصر بود.