چرخ دندانه دار

{sprocket roller, sprocket wheel} [سینما و تلویزیون] چرخ یا غلتکی مجهز به دندانه که سوراخ های حاشیۀ فیلم، در جهت حرکت فیلم، در سازوکارهای مختلف ضبط و نمایش، در دندانه های آن گیر می کند

💡 ساختمان دار قالی عبارت است از چهار چوبه‌هایی به شکل مستطیل از جنس چوب یا فلز و سایر متعلقات آن از قبیل پایه، نیمکت و چرخ دندانه‌های مربوطه. دارهای قالیبافی ابعاد مختلفی دارند، اما از نظر کارایی با یکدیگر متفاوت هستند. از آنجائیکه بافت قالی گره دار، مرحله‌ای پیشرفته تر از سایر دستبافت‌های بی گره است، لذا در ساخت بسیاری از ابزارهای بافندگی آن، از ابزارها و وسایل بافت سایر دستبافت‌ها استفاده شده‌است. دارهای قالیبافی تفاوت چندانی با دارهای بافندگی گلیم، جاجیم و غیره نداشته‌اند، اما به مرور زمان تا حدودی پیشرفته تر و کامل تر گردیدند.

💡 چرخ‌دنگ لنگری از یک چرخ دندانه‌دار به نام چرخ گریز و یک قطعه لنگر شکل به نام لنگر تشکیل شده است. لنگر دارای دو بازوی خمیده به نام شاخک است که با دندانه‌های چرخ گریز درگیر می‌شوند.