حکم مال حرام

[ویکی فقه] حکم مال حرام (قرآن). اموالی که از راههای حرام مثل ربا، قمار، کم فروشی و ظلم، و از راه باطل، به دست آمده باشند را مال حرام گویند و تصرف در آنها هم حرام است.
باید از تصرف در اموال و ثروت به دست آمده از راه باطل، اجتناب کرد. «ولا تاکلوا امولکم بینکم بالبـطـل وتدلوا بها الی الحکام لتاکلوا فریقـا من امول الناس بالاثم وانتم تعلمون؛ و اموال یکدیگر را به باطل (و ناحق) در میان خود نخورید! و برای خوردن بخشی از اموال مردم به گناه، (قسمتی از) آن را (به عنوان رشوه) به قضات ندهید، در حالی که می دانید (این کار، گناه است).» «یـایها الذین ءامنوا لا تاکلوا امولکم بینکم بالبـطـل..؛ ای کسانی که ایمان آورده اید! اموال یکدیگر را به باطل (و از طرق نامشروع) نخورید مگر اینکه تجارتی با رضایت شما انجام گیرد. و خودکشی نکنید! خداوند نسبت به شما مهربان است.» «واخذهم الربوا وقد نهوا عنه واکلهم امول الناس بالبـطـل..؛ و (همچنین) بخاطر ربا گرفتن، در حالی که از آن نهی شده بودند و خوردن اموال مردم به باطل و برای کافران آنها، عذاب دردناکی آماده کرده ایم.» «یـایها الذین ءامنوا ان کثیرا من الاحبار والرهبان لیاکلون امول الناس بالبـطـل ویصدون عن سبیل الله والذین یکنزون الذهب والفضة ولا ینفقونها فی سبیل الله فبشرهم بعذاب الیم؛ ای کسانی که ایمان آورده اید! بسیاری از دانشمندان (اهل کتاب) و راهبان، اموال مردم را بباطل می خورند، و (آنان را) از راه خدا بازمی دارند! و کسانی که طلا و نقره را گنجینه (و ذخیره و پنهان) می سازند، و در راه خدا انفاق نمی کنند، به مجازات دردناکی بشارت ده.»
← خوردن اموال مردم به باطل
تصرف در اموال به دست آمده از راه ربا، قمار، کم فروشی و ظلم، حرام است. «یـایها الذین ءامنوا لا تاکلوا امولکم بینکم بالبـطـل الا ان تکون تجـرة عن تراض منکم ولا تقتلوا انفسکم ان الله کان بکم رحیما؛ ای کسانی که ایمان آورده اید! اموال یکدیگر را به باطل (و از طرق نامشروع) نخورید مگر اینکه تجارتی با رضایت شما انجام گیرد. و خودکشی نکنید! خداوند نسبت به شما مهربان است.» (امام باقر (علیه السّلام) در مورد «بالباطل» در آیه یاد شده فرمود: (مقصود) مال کسب شده از راه باطل مانند ربا، قمار، کم فروشی و ظلم است.)

💡 2 مال حرام، خرج كار حرام مى شود. (من زينة القوم ) (زيور آلاتى كه فرعونيان از راه ظلم بدست آورده بودند و به ارث به بنى اسرائيل رسيده بود، سرانجام خرج ساخت بت وگوساله شد.)(612)

💡 زيرا روايت شده كه امام صادق (ع ) فرمود: هرگاه كسى از شما خواست كه دعايشمستجاب شود، كسب خويش را پاكيزه نموده، و از مظالم مردم خارج شود، و براستى كهدعاى بنده اى كه در شكمش مال حرام است، يا در نزد او مظلمه اى براى احدى از بندگانخدا است، به سوى خدا بالا نمى رود و مستجاب نمى گردد.

💡 O در آيه ى شريفه به جاى كلمه ((مال )) از كلمه (خير) استفاده شده تا روشن شود كه مال و ثروت، مايه ى خير و نيكى است و آنچه در اسلام مورد انتقاد قرار گرفته، مال حرام يا علاقه ى زياد به مال يا ترجيح دادن مال بر كمالات فردى و نيازهاى اجتماعى و يا استثمار مردم براى تحصيل آن است.

💡 قال الصادق عليه السلام: ثلاث من كنّ فيه زوّجه الله من الحور العين كيف شاء كظمالغيظ و الصّبر على السيوف لله عزّ و جلّ ورجل اشرف على مال حرام فتركه لله عزّ و جلّ.سفينة البحار / 1 / 512

💡 از تو كلمه اى بيرون آيد و به مشارق و مغارب زمين مى رسد، پس بوسيله آن، خون حرامريخته مى شود و مال حرام به غارت رفته و ناموس حرام به باد مى رود. (316)

💡 مساءله 10 - اگر تصميم داشته باشد كه اجرت حمامى را ندهد و يا بنا دارد آن رااز مال حرام بپردازد و يا به عنوان نسيه به حمام برود بدون اينكه رضايت حمامى راتحصيل كرده باشد غسلش باطل است هرچند كه بعدا رضايت حمامى را بدست آورد.